ଅକ୍ଟୋବର ୧୪ ତାରିଖରେ ପଡ଼ୁଥିବା ଶାରଦୀୟ ନବରାତ୍ରିର ଚତୁର୍ଥ ଦିନଟି ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଚତୁର୍ଥ ସ୍ୱରୂପ ‘ମା କୁଷ୍ମାଣ୍ଡା’ଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗିତ। ୨୦୨୬ ନବରାତ୍ରିର ରଙ୍ଗ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଦିନ ପାଇଁ ‘ରୟାଲ୍ ବ୍ଲୁ’ (ଗାଢ଼ ନୀଳ) ରଙ୍ଗ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇଛି। ଏହି ରଙ୍ଗ ସମୃଦ୍ଧି, ଶାନ୍ତି, ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରତୀକ ଅଟେ। ରଙ୍ଗ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପରମ୍ପରାକୁ ପାଳନ କରିବା ପାଇଁ ଭକ୍ତମାନେ ପ୍ରାର୍ଥନା ଏବଂ ଉତ୍ସବ ସମୟରେ ପ୍ରାୟତଃ ଗାଢ଼ ନୀଳ ରଙ୍ଗର ପୋଷାକ ପରିଧାନ କରିଥାନ୍ତି।
ନବରାତ୍ରି ୨୦୨୬ – ଚତୁର୍ଥ ଦିନ: ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ ମାଆ କୁଷ୍ମାଣ୍ଡା କ’ଣ ସୂଚିତ କରନ୍ତି?
ମାଆ କୁଷ୍ମାଣ୍ଡା ସୃଷ୍ଟି, ଆଲୋକ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡୀୟ ଶକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ ଅଟନ୍ତି। ତାଙ୍କର ପୂଜା ଜୀବନଶକ୍ତି, ସକାରାତ୍ମକତା ଏବଂ ନୂତନ ଆରମ୍ଭ ସହିତ ଜଡ଼ିତ। ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ, ଭକ୍ତମାନେ ଶାନ୍ତି, ସମୃଦ୍ଧି ଏବଂ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ କାମନା କରିଥାନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାୟତଃ ଅଷ୍ଟଭୁଜା (ଆଠୋଟି ହାତ ବିଶିଷ୍ଟ) ରୂପରେ ଚିତ୍ରଣ କରାଯାଇଥାଏ। ତାଙ୍କର ପାରମ୍ପାରିକ ଚିତ୍ରଣରେ ସିଂହ ତାଙ୍କର ବାହନ ଭାବରେ ରହିଥାଏ, ଯାହା ସାହସ ଓ ଶକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ ଅଟେ। ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କର ସମ୍ପର୍କ ଜୀବନ ଧାରଣ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଶକ୍ତିକୁ ସୂଚିତ କରେ।
ନବରାତ୍ରି ଚତୁର୍ଥ ଦିନର ରଙ୍ଗ: ରୟାଲ୍ ବ୍ଲୁ (ଗାଢ଼ ନୀଳ)
ରୟାଲ୍ ବ୍ଲୁ ରଙ୍ଗ ଶାନ୍ତି, ଗଭୀରତା ଏବଂ ଶକ୍ତି ସହିତ ଜଡ଼ିତ। ଏହାର ଅର୍ଥ ଏହାକୁ ନବରାତ୍ରି ଉତ୍ସବରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ପସନ୍ଦରେ ପରିଣତ କରେ। ଚତୁର୍ଥ ଦିନଟି ମାଆ କୁଷ୍ମାଣ୍ଡାଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗିତ। ଏହି ଦିନର ରଙ୍ଗ ପରମ୍ପରା ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ସବରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବାର ଅନ୍ୟ ଏକ ଉପାୟ ପ୍ରଦାନ କରେ। ଏହା ପ୍ରାର୍ଥନା, ପାରିବାରିକ ମିଳନ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଉତ୍ସବରେ ଏକ ଦୃଶ୍ୟମାନ ଆକର୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ଯୋଗ କରିଥାଏ।
ନବରାତ୍ରି ଚତୁର୍ଥ ଦିନ: ରୟାଲ୍ ବ୍ଲୁ ରଙ୍ଗ ମାଆ କୁଷ୍ମାଣ୍ଡାଙ୍କ ସହିତ କିପରି ଜଡ଼ିତ?
ନବରାତ୍ରିର ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ ଭକ୍ତମାନେ ମା’ କୁଷ୍ମାଣ୍ଡାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି। ଅନେକ ପରିବାର ନିଜର ପାରମ୍ପାରିକ ରୀତିନୀତି ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜା କରନ୍ତି, ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରନ୍ତି ଏବଂ ଫୁଲ, ଫଳ ଓ ପାରମ୍ପାରିକ ଭୋଗ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି। ଏହି ଦିନଟି ପ୍ରାର୍ଥନା, ଆତ୍ମ-ଚିନ୍ତନ ଏବଂ ଉତ୍ସବମୁଖର ମିଳନ ପାଇଁ ଏକ ସୁଯୋଗ ଅଟେ। ଯଦିଓ ଅକ୍ଟୋବର ୧୪ ତାରିଖ ସହିତ ‘ରୟାଲ୍ ବ୍ଲୁ’ (ଗାଢ଼ ନୀଳ) ରଙ୍ଗ ଜଡ଼ିତ ରହିଛି, ତଥାପି ଭକ୍ତି ଏବଂ ପାରିବାରିକ ପରମ୍ପରା ହିଁ ନବରାତ୍ରି ପାଳନର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ ହୋଇ ରହିଥାଏ।