ଭୁବନେଶ୍ୱର: ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ହୋଇଥିବା ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ଆଠ ଜଣ ଦଳୀୟ ବିଧାୟକଙ୍କୁ କ୍ରସ୍ ଭୋଟିଂ ଅଭିଯୋଗରେ ଅଯୋଗ୍ୟ ଘୋଷଣା କରିବା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭା ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ଆବେଦନକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରି ବିଜେଡି ମୁଖ୍ୟ ସଚେତକ ପ୍ରମିଳା ମଲ୍ଲିକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦାଖଲ ଆବେଦନ ଉପରେ ଓଡ଼ିଶା ହାଇକୋର୍ଟ ଅକ୍ଟୋବର ୨୯ ତାରିଖରେ ପୁନର୍ବିଚାର କରିବେ। ମଲ୍ଲିକଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଉପସ୍ଥିତ ବରିଷ୍ଠ ଓକିଲ ମିଲନ କାନୁନଗୋ ଅକ୍ଟୋବର ୧୩ ତାରିଖରେ କୋର୍ଟକୁ ଜଣାଇବା ପରେ ଜଷ୍ଟିସ ମୃଗଙ୍କ ଶେଖର ସାହୁ ଏହି ମାମଲାର ନୂତନ ପ୍ରବେଶ ପାଇଁ ତାରିଖ ସ୍ଥିର କରିଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ମହକିଲ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଫର୍ମାଟରେ ନୂତନ ଅଯୋଗ୍ୟତା ଆବେଦନ ଦାଖଲ କରି ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ନିକଟକୁ ପୁଣି ଥରେ ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।
କାନୁନଗୋ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ ଯେ ନୂତନ ଆବେଦନଗୁଡ଼ିକ ନିୟମ ୬(୬) ଏବଂ ୬(୭) ସମେତ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭା ସଦସ୍ୟ (ଦଳଦଳ ଦଳତ୍ୟାଗ ଆଧାରରେ ଅଯୋଗ୍ୟତା) ନିୟମ, ୧୯୮୭ ର ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଳନ କରିବ। ସେ ଯୁକ୍ତି ଦର୍ଶାଇଥିଲେ ଯେ ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ଜୁନ୍ ୧୯ ତାରିଖରେ ମୂଳ ଆବେଦନଗୁଡ଼ିକୁ ଖାରଜ କରିବା ପାଇଁ ବିଜ୍ଞପ୍ତିରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାଗତ ତ୍ରୁଟିଗୁଡ଼ିକ ଚିକିତ୍ସାଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ମଲ୍ଲିକ ପୁନର୍ବାର କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବା ସମୟରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଶୋଧନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ।
ଉପସ୍ଥାପିତ ବିଷୟକୁ ରେକର୍ଡ କରି, ବିଚାରପତି ସାହୁ ମତ ଦେଲେ ଯେ ଯଦି ଆବେଦନକାରୀ ସକ୍ଷମ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ନିକଟରେ ପୁନର୍ବାର ଆବେଦନ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ତେବେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଆବେଦନ (ରିଟ୍ ପିଟିସନ୍) ଗ୍ରହଣଯୋଗ୍ୟ କି ନୁହେଁ କିମ୍ବା ଏହାର ଗୁଣାଗୁଣ ଉପରେ କୋର୍ଟଙ୍କୁ ବିଚାର କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।
ଉଭୟ ପକ୍ଷଙ୍କ ସହମତି କ୍ରମେ, କୋର୍ଟ ଏହି ମାମଲାକୁ ୨୯ ଅକ୍ଟୋବର, 2026 ରେ ପୁନର୍ବାର ଶୁଣାଣି ପାଇଁ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ। ସେହି ତାରିଖରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଓକିଲ ନିଜର ପକ୍ଷ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବେ। ମଲ୍ଲିକଙ୍କ ମୂଳ ଆବେଦନଗୁଡ଼ିକୁ ଖାରଜ କରିବା ସମୟରେ, ବାଚସ୍ପତି ସମ୍ବିଧାନର ଦଶମ ଅନୁସୂଚୀ ଅଧୀନରେ ଅଯୋଗ୍ୟ ଘୋଷଣା ପ୍ରକ୍ରିୟା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ନିୟମାବଳୀ ପାଳନ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ।
ଜୁନ୍ ୧୯ ତାରିଖର ବିଜ୍ଞପ୍ତିରେ ଏଭଳି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ଭୂମିକାକୁ ‘ଅର୍ଦ୍ଧ-ନ୍ୟାୟିକ’ (quasi-judicial) ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିସହ, ଜଣେ ନିର୍ବାଚିତ ବିଧାୟକଙ୍କୁ ଅଯୋଗ୍ୟ ଘୋଷଣା କରାଗଲେ ତାହାର ଗମ୍ଭୀର ପରିଣାମ ଏବଂ ଏହା ଭୋଟରଙ୍କ ଜନମତ ଉପରେ କି ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ, ସେ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥିଲା। ବିଚାରପତି ଆର୍. କେ. ପଟ୍ଟନାୟକ ଏହି ମାମଲାର ଶୁଣାଣିରୁ ନିଜକୁ ଓହରାଇ ନେବା ପରେ, ମାମଲାଟି ବିଚାରପତି ସାହୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ଏକ ପ୍ରଶାସନିକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ମାମଲାକୁ ବିଚାରପତି ସାହୁଙ୍କୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିଥିଲେ।
ମୋଟ ଆଠଟି ଆବେଦନ ମଧ୍ୟରୁ ପାଞ୍ଚଟି ଆବେଦନ ଉପରେ ଅକ୍ଟୋବର ୧୩ ତାରିଖରେ ଶୁଣାଣି ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଆବେଦନଗୁଡ଼ିକ ବିଜେଡିର ନିଲମ୍ବିତ ବିଧାୟକ ଅରବିନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର, ସୌଭିକ ବିଶ୍ୱାଳ, ସନାତନ ମହାକୁଡ଼, ଚକ୍ରମଣି କହଁର ଏବଂ ସୁବାସିନୀ ଜେନାଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ଥିଲା।ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନରେ କଥିତ କ୍ରସ୍-ଭୋଟିଂ ଯୋଗୁଁ ଆଠ ଜଣ ବିଧାୟକଙ୍କୁ ଅଯୋଗ୍ୟ ଘୋଷଣା କରିବା ପାଇଁ ହୋଇଥିବା ଅଭିଯୋଗକୁ ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରାଯାଇଥିବା ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଏହି ଆବେଦନଗୁଡ଼ିକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିଛି। ହାଇକୋର୍ଟ ବର୍ତ୍ତମାନର କାର୍ଯ୍ୟପନ୍ଥାରେ ଅଯୋଗ୍ୟତା ଅଭିଯୋଗର ଯୋଗ୍ୟତା ଯାଞ୍ଚ କରିନାହାଁନ୍ତି।