ଓଡ଼ିଶାର ପୋଲିସ୍ ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ (DGP) ନିଯୁକ୍ତିକୁ ନେଇ ଚାଲିଥିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଇନଗତ ଲଢ଼େଇର ଶୁଣାଣି ଭାରତର ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଶେଷ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହାର ରାୟ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖିଛନ୍ତି। ତେବେ, ଆସନ୍ତା ଅକ୍ଟୋବର ୮ ତାରିଖରେ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଏକ ସମାନ ମାମଲାର ଶୁଣାଣି ପରେ ହିଁ ଏହି ମାମଲାର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ରାୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
ଶେଷ ଶୁଣାଣି ସମୟରେ ସଲିସିଟର ଜେନେରାଲ ତୁଷାର ମେହେଟା ଏବଂ ଆଡଭୋକେଟ୍ ଜେନେରାଲ ପୀତାମ୍ବର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ପଦକ୍ଷେପକୁ ସମର୍ଥନ କରି ଯୁକ୍ତି ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। କୋର୍ଟ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ ଦୁଇଟି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିଥିଲେ: ‘ଏକ୍ସ-କ୍ୟାଡର୍’ (ex-cadre) ପଦବୀ ସୃଷ୍ଟି କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା କ’ଣ ଥିଲା ଏବଂ ‘ପ୍ରକାଶ ସିଂହ’ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଅନୁଯାୟୀ UPSC ଦ୍ୱାରା ତିନିଜଣ ଯୋଗ୍ୟ କ୍ୟାଡର୍ IPS ଅଧିକାରୀଙ୍କ ନାମ ସୁପାରିଶ କରାଯାଇଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର କାହିଁକି ଅତିରିକ୍ତ ନାମ ଯୋଡ଼ିଥିଲେ?
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ ସଲିସିଟର ଜେନେରାଲ ଯୁକ୍ତି ଦର୍ଶାଇଥିଲେ ଯେ ଯୋଗ୍ୟ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଥିଲା ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ସରକାର କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (MHA)ର ନିୟମାବଳୀ ତଥା ପ୍ରକାଶ ସିଂହ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀକୁ ଅନୁପାଳନ କରିଥିଲେ। ସ୍ୱଚ୍ଛତା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀକୁ କଠୋର ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଇଛି କି ନାହିଁ ଏବଂ UPSC ଚୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ସଠିକ୍ ଭାବେ ସମୀକ୍ଷା ଓ ତଦାରଖ କରିଛି କି ନାହିଁ, ତାହା ଉପରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ମୁଖ୍ୟତଃ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ।
ବିବାଦର ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ସାଧାରଣ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ରାଜ୍ୟ ସରକାରମାନେ ଯୋଗ୍ୟ କ୍ୟାଡର୍ IPS ଅଧିକାରୀଙ୍କ ନାମ UPSC ନିକଟକୁ ପଠାଇଥାନ୍ତି। କମିଶନ ସେମାନଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟତା ଓ ଅଭିଜ୍ଞତା ଯାଞ୍ଚ କରି DGP ପଦବୀ ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ବରିଷ୍ଠ ଓ ଯୋଗ୍ୟ ତିନିଜଣ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଏକ ତାଲିକା (ପ୍ୟାନେଲ୍) ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ ସୁପାରିଶ କରିଥାନ୍ତି।
ବର୍ତ୍ତମାନର ବିବାଦ ମଧ୍ୟରେ, ଯଦିଓ UPSC ତିନିଜଣ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ନାମ ସୁପାରିଶ କରିଥିଲା, ତଥାପି ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ସେହି ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ତାଲିକାରୁ କାହାକୁ ଚୟନ ନକରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ। ଏହା ପରିବର୍ତ୍ତେ, ସରକାର ଏକ ‘ଏକ୍ସ-କ୍ୟାଡର୍’ (ex-cadre) ପଦବୀ ସୃଷ୍ଟି କରି ଆଠଜଣ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ନାମ ଥିବା ଏକ ତାଲିକା ପୁନର୍ବାର UPSC ନିକଟକୁ ପଠାଇଥିଲେ, ଯାହା ଫଳରେ ବ୍ୟାପକ ଆଇନଗତ ଓ ରାଜନୈତିକ ବିତର୍କ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ସମସ୍ତ ପକ୍ଷର ଯୁକ୍ତି ଉପସ୍ଥାପନ ଶେଷ ହୋଇସାରିଥିବା ବେଳେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ସମସ୍ତଙ୍କ ନଜର ଅକ୍ଟୋବର ୮ ତାରିଖରେ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ମାମଲାର ଶୁଣାଣି ପରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ଆସନ୍ତା ରାୟ ଉପରେ ରହିଛି।