ଭୁବନେଶ୍ୱର: ସହରାଞ୍ଚଳ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଏବଂ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଉପାୟରେ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ପରିଚାଳନା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଦିଗରେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରୟାସକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ମିଳିଛି। ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଗୃହ ଓ ସହରାଞ୍ଚଳ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (MoHUA) ଦ୍ୱାରା ‘ସ୍ୱଚ୍ଛ ଭାରତ ମିଶନ୍-ସହରାଞ୍ଚଳ ୨.୦’ (SBM-U 2.0) ଅଧୀନରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ‘ପ୍ରଗତି ୫୦’ (PRAGATI 50) କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପାଇଁ ଦେଶର ୫୦ଟି ସହର ମଧ୍ୟରେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଓ ପୁରୀକୁ ଚୟନ କରାଯାଇଛି।
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ତଦାରଖ, ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ ସହାୟତା ଏବଂ କଠିନ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ପରିଚାଳନା, ବ୍ୟବହୃତ ଜଳ ପରିଚାଳନା, ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଓ ନାଗରିକ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଭିନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପର ତ୍ୱରିତ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ମାଧ୍ୟମରେ ଚୟନିତ ସହରଗୁଡ଼ିକୁ ‘ଆଦର୍ଶ ସ୍ୱଚ୍ଛ ସହର’ରେ ରୂପାନ୍ତରିତ କରିବା। ୨୪ଟି ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଚୟନ କରାଯାଇଥିବା ଏହି ୫୦ଟି ସହର ଅନ୍ୟ ସହରାଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟଶୈଳୀର ଉଦାହରଣ ବା ମଡେଲ୍ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ।
ଆଜି କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହ ଓ ସହରାଞ୍ଚଳ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ମନୋହର ଲାଲ ଖଟ୍ଟରଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଭର୍ଚୁଆଲ୍ ଜରିଆରେ ଜାତୀୟ ସ୍ତରୀୟ ଶୁଭାରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସମୟରେ କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଗୃହ ଓ ନଗର ଉନ୍ନୟନ ମନ୍ତ୍ରୀ କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ। ଗୃହ ଓ ନଗର ଉନ୍ନୟନ ବିଭାଗର ଅତିରିକ୍ତ ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ ଶ୍ରୀମତୀ ଉଷା ପାଢ଼ୀ ମଧ୍ୟ ଏହି ଭର୍ଚୁଆଲ୍ ବୈଠକରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
ଆଲୋଚନା ସମୟରେ, ମହାପାତ୍ର ‘ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁରୁ ମୂଲ୍ୟବାନ ସମ୍ପଦ’ (waste-to-value) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଦିଗରେ ଓଡ଼ିଶାର ଚାଲିଥିବା ପ୍ରୟାସ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ। ଏଥିରେ ‘ଅଏଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆ’ର ସିଏସ୍ଆର୍ (CSR) ସହାୟତାରେ ଭୁବନେଶ୍ୱର, କଟକ ଏବଂ ପୁରୀରେ ‘କମ୍ପ୍ରେସଡ୍ ବାୟୋ-ଗ୍ୟାସ୍’ (CBG) ପ୍ଲାଣ୍ଟ ସ୍ଥାପନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଭୁବନେଶ୍ୱର ଓ କଟକରେ ‘ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁରୁ ଚାରକୋଲ୍’ (waste-to-charcoal) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମଧ୍ୟ ହାତକୁ ନିଆଯାଉଛି।
ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମାର୍ଗଦର୍ଶିକା ଓ ମାନକ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଣାଳୀ (SOP) ଅନୁଯାୟୀ, MoHUA (ଆବାସ ଓ ସହରାଞ୍ଚଳ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ) ଏବଂ ସମ୍ପୃକ୍ତ ସହରାଞ୍ଚଳ ସ୍ଥାନୀୟ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ସହ ଘନିଷ୍ଠ ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷାକରି ‘ପ୍ରଗତି ୫୦’ (PRAGATI 50) କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିବଦ୍ଧତାକୁ ମହାପାତ୍ର ପୁନର୍ବାର ଦୋହରାଇଥିଲେ।
ଭୁବନେଶ୍ୱର ଓ ପୁରୀର ଚୟନ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ କାରଣ ଏଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରମୁଖ ସହରାଞ୍ଚଳ କେନ୍ଦ୍ର ଅଟନ୍ତି। ଭୁବନେଶ୍ୱର ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ ହୋଇଥିବାବେଳେ ପୁରୀ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସାଂସ୍କୃତିକ ଓ ଧାର୍ମିକ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ ଯେଉଁଠାକୁ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଆସିଥାନ୍ତି। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଉଭୟ ସହରରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା, ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ପରିଚାଳନାରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା ଏବଂ ନାଗରିକଙ୍କ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିବ।
ଆବାସ ଓ ସହରାଞ୍ଚଳ ବିକାଶ ବିଭାଗ, ଭୁବନେଶ୍ୱର ମହାନଗର ନିଗମ, ପୁରୀ ମହାନଗର ନିଗମ ଏବଂ SBM-U (ସ୍ୱଚ୍ଛ ଭାରତ ମିଶନ୍-ସହରାଞ୍ଚଳ) ଦଳ ସହିତ ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷାକରି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିବ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ‘ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା ସୂଚକାଙ୍କ’ (KPIs) ଆଧାରରେ ଅଗ୍ରଗତି ଉପରେ ନଜର ରଖିବ। ‘ପ୍ରଗତି ୫୦’ (PRAGATI 50) ମାଧ୍ୟମରେ ଓଡ଼ିଶା ସ୍ୱଚ୍ଛ ସହର ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକ ସହରାଞ୍ଚଳ ବିକାଶ ଦିଗରେ ନିଜର ପ୍ରୟାସକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବ ଏବଂ ଏଥିସହିତ ଅନ୍ୟ ସହରାଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଅନୁକରଣଯୋଗ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟପନ୍ଥା ମଧ୍ୟ ବିକାଶ କରିବ।