ଏକ ଗଭୀର ଅବପାତ (deep depression) ଯୋଗୁଁ ହୋଇଥିବା ଅବିରତ ବର୍ଷା ଫଳରେ ଓଡ଼ିଶା ଏକ ଭୟଙ୍କର ବନ୍ୟା ସଙ୍କଟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛି। ଏହା ଫଳରେ ଅନେକ ପ୍ରମୁଖ ନଦୀର ଜଳସ୍ତର ବିପଦ ସଙ୍କେତ ଉପରକୁ ଚାଲିଯାଇଛି ଏବଂ ରାଜ୍ୟର ବହୁ ଅଞ୍ଚଳ ଜଳମଗ୍ନ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ଏହି ବ୍ୟାପକ ବନ୍ୟା ସାଧାରଣ ଜୀବନଯାତ୍ରାକୁ ଗୁରୁତର ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ କରିବା ସହ ହଜାର ହଜାର ଲୋକଙ୍କୁ ବିସ୍ଥାପିତ କରିଛି ଏବଂ ଘରଦ୍ୱାର, ଭିତ୍ତିଭୂମି ତଥା କୃଷିକ୍ଷେତ୍ରର ବ୍ୟାପକ କ୍ଷତି ଘଟାଇଛି।
ବାଲେଶ୍ୱର ଓ ଭଦ୍ରକ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଭାବିତ
ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାରେ ପରିସ୍ଥିତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତର ରହିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଉପରମୁଣ୍ଡରେ ହୋଇଥିବା ଅବିରତ ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ ଜଳକା, ବୁଢ଼ାବଳଙ୍ଗ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣରେଖା ନଦୀର ଜଳସ୍ତର ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ବାଲେଶ୍ୱର ସଦର, ରେମୁଣା, ବସ୍ତା, ବାଲିଆପାଳ, ଜଳେଶ୍ୱର ଓ ଭୋଗରାଇ ଆଦି ବ୍ଲକ୍ଗୁଡ଼ିକ ଗୁରୁତର ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି। ରାଜଘାଟ ଠାରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣରେଖା ନଦୀର ଜଳସ୍ତର ୧୧.୬୮ ମିଟରରେ ପହଞ୍ଚିଛି—ଯାହା ଏହାର ୧୦.୩୬ ମିଟର ବିପଦ ସଙ୍କେତ ଠାରୁ ବହୁତ ଅଧିକ—ଏବଂ ଏହି ଋତୁରେ ଏହା ଚତୁର୍ଥ ଥର ପାଇଁ ବନ୍ୟା ସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ସେହିପରି, ମଥାନି ଠାରେ ଜଳକା ନଦୀ ନିଜର ବିପଦ ସଙ୍କେତ ଅତିକ୍ରମ କରି ୬.୬୪ ମିଟର ଉଚ୍ଚତାରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି।
ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପଯୁକ୍ତ ନଥିବାରୁ ବନ୍ୟାଜଳ କୃଷିକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଗ୍ରାସ କରିନେଇଛି, ଫଳସ୍ୱରୂପ ସମ୍ପ୍ରତି ଲଗାଯାଇଥିବା ଧାନ ଚାରା ଏବଂ ବ୍ୟାପକ ପରିମାଣର ପନିପରିବା ଫସଲ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି। ଯେଉଁ ଲୋକମାନଙ୍କ ଘର ଜଳମଗ୍ନ ହୋଇଯାଇଛି, ସେମାନେ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ନଦୀବନ୍ଧ ଉପରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛନ୍ତି ଏବଂ ସେଠାରେ ଅସ୍ଥାୟୀ ତାରପାଲିନ୍ ଛାଉଣି ନିର୍ମାଣ କରିଛନ୍ତି। ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ସଡ଼କ ଯୋଗାଯୋଗ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଯାଇଛି; ରାସ୍ତା ଉପରେ ପାଞ୍ଚ ଫୁଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଣି ଜମି ରହିଥିବାରୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନେ ପାରମ୍ପାରିକ ଡଙ୍ଗା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି।
ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାରେ ବୈତରଣୀ ଓ ସାଳନ୍ଦୀ ନ ଅନ୍ୟ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି
ଏହି ସଙ୍କଟ କେବଳ ବାଲେଶ୍ୱର ଓ ଭଦ୍ରକ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ବହୁ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପିଛି:
ଯାଜପୁର: କାଣୀ ନଦୀର ବନ୍ଧରେ ୭୦ ଫୁଟର ଏକ ବିରାଟ ଫାଟ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ଫଳରେ ଯାଜପୁର ଓ ଦଶରଥପୁର ବ୍ଲକର ୧୦ରୁ ଅଧିକ ଗାଁ ଜଳମଗ୍ନ ହୋଇଛି ଏବଂ ଅନେକ ପରିବାର ତଥା ଶିଶୁ ବନ୍ଧ ଉପରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ଫସି ରହିଛନ୍ତି।
କେନ୍ଦୁଝର: ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ବୈତରଣୀ ନଦୀ ବିପଦ ସଙ୍କେତ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି, ଯାହା ଫଳରେ ନଦୀର ନିମ୍ନ ଭାଗରେ ଥିବା ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବନ୍ୟା ଆଶଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।
ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶା: ନବରଙ୍ଗପୁର ଜିଲ୍ଲା ଏହାର ଗୁରୁତର ପ୍ରଭାବର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛି; ଏଠାରେ ୨୯ଟି ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତରେ ଘରଦ୍ୱାର ଜଳମଗ୍ନ ହେବା ସହ ଧାନ, ମକା ଓ ପରିବା ଚାଷ ଜମି ବନ୍ୟାଜଳରେ ବୁଡ଼ି ରହିଛି।
ଜଳସ୍ତରର କ୍ରମାଗତ ବୃଦ୍ଧି ଉପରେ ପ୍ରଶାସନ ନଜର ରଖିଥିବା ବେଳେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ସେବା ଦଳଗୁଡ଼ିକୁ ସତର୍କ ଅବସ୍ଥାରେ ରଖାଯାଇଛି। ଉଦ୍ଧାର ଓ ରିଲିଫ୍ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସର୍ବାଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି, ତଥାପି ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ଫସଲ ନଷ୍ଟ ଓ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ପୁନରୁଦ୍ଧାର ନେଇ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ଚିନ୍ତା ମଧ୍ୟ ରହିଛି।