ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଦୀପାବଳି ଉତ୍ସାହ ପରେ ଅଣନିଶ୍ୱାସୀ ହୋଇପଡ଼ିଛି ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱର। ଦୀପାବଳି ରାତିରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ଏକ ଚିନ୍ତାଜନକ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ରବିବାର ରାତିରେ ବାଣ ଫୁଟାଇବା କାରଣରୁ ସହରର ବାୟୁ ଗୁଣବତ୍ତା ସୂଚକାଙ୍କ (AQI) ଅଭୂତପୂର୍ବ ଭାବେ ୧,୪୪୪ ରେ ପହଞ୍ଚି ଯାଇଛି।
ଅନ୍ୟପକ୍ଷେ, ହସଖୁସିରେ ବାଣ ଫୁଟାଇବା ପରେ ଏବେ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ସହ ରାଜଧାନୀର ଅନେକ ଗଳି କନ୍ଦିରେ ବିଛେଇ ହେଇ ପଡ଼ିଛି କାଗଜ ଖଣ୍ଡ ଏବଂ ପୋଡ଼ି ଯାଇଥିବା ସ୍କାଏ ଲାନଣ୍ଟନ । AQI.in ରେ ଉପଲବ୍ଧ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ରାତି ପ୍ରାୟ ୧୧ଟା ସମୟରେ ସହରର AQI ସର୍ବାଧିକ ୧,୪୪୪ ରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା। ଏହାକୁ ‘ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିପଜ୍ଜନକ’ ବର୍ଗରେ ରଖାଯାଇଥିବା ବେଳେ, ଏହା ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ନେଇ ଗମ୍ଭୀର ଚିନ୍ତା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ବାଣ ଫୁଟାଇବା ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରେ ପ୍ରଦୂଷଣ ସ୍ତର ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାକୁ ଲାଗିଲା। ସନ୍ଧ୍ୟା ୭ଟା ସମୟରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରର AQI ୨୫୮ ଥିଲା। ତେବେ, ରାତି ୮ଟା ୩୦ ସୁଦ୍ଧା ଏହା ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୮୫୯ ରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା ଏବଂ ରାତି ୯ଟା ସୁଦ୍ଧା ୧,୦୦୦ ସୀମା ଅତିକ୍ରମ କରି ୧,୦୯୧ ରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା।
ପରିସ୍ଥିତି ଆହୁରି ଖରାପ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ରାତି ୧୧ଟା ସମୟରେ AQI ସର୍ବାଧିକ ସ୍ତର ୧,୪୪୪ ଛୁଇଁଥିଲା। ଏହା ପରେ ରାତି ୧୧ଟା ୩୦ ରେ ୧,୩୪୫, ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ ୧,୦୮୦ ଏବଂ ରାତି ୧ଟା ସମୟରେ ୯୦୮ କୁ ଖସି ଆସିଥିଲା। ସୋମବାର ଭୋର ପ୍ରାୟ ୩ଟା ୩୦ ସୁଦ୍ଧା AQI ୩୦୫ କୁ ଖସି ଆସିଥିଲା।
ତଥ୍ୟରୁ ଏହା ମଧ୍ୟ ଜଣାପଡ଼ିଲା ଯେ ବାୟୁରେ କଣିକା ପଦାର୍ଥର (particulate matter) ମାତ୍ରା ଚିନ୍ତାଜନକ ଭାବେ ଅଧିକ ରହିଥିଲା। ରାତି ୯ଟା ସମୟରେ PM2.5 ର ମାତ୍ରା ପ୍ରତି ଘନ ମିଟରରେ ୬୨୨ ମାଇକ୍ରୋଗ୍ରାମ ଥିବାବେଳେ, PM10 ର ମାତ୍ରା ପ୍ରତି ଘନ ମିଟରରେ ୭୫୦ ମାଇକ୍ରୋଗ୍ରାମରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା। ଆତସବାଜି ଫୁଟାଇବାର ପ୍ରଭାବ ପ୍ରାୟ ଆଠ ଘଣ୍ଟା ଧରି ବଳବତ୍ତର ରହିଥିଲା ଏବଂ ସନ୍ଧ୍ୟା ୭ଟାରୁ ଭୋର ୩ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଦୂଷଣର ମାତ୍ରା ଅଧିକ ରହିଥିଲା।
ସେହିଭଳି କେନ୍ଦୁଝରର ବିଲେଇପଦାରେ ସର୍ବାଧିକ AQI ୨୮୮ ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ତାଳଚେରରେ ୨୬୬ ଏବଂ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ୨୦୭ ରହିଛି। ଏହି ତିନୋଟି ସ୍ଥାନ ‘ଖରାପ’ ରୁ ‘ଗମ୍ଭୀର’ ବାୟୁ ଗୁଣବତ୍ତା ବର୍ଗ ଅନ୍ତର୍ଗତ ରହିଛି। ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ, ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିର ନିକଟସ୍ଥ ନିରୀକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ରରେ AQI ୨୪୨ ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ପଟିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ PM2.5 ର ମାତ୍ରା ଅଧିକ ରହିଥିଲା। ଗତ ରାତିରେ ଲିଙ୍ଗରାଜ ଅଞ୍ଚଳରେ PM10 ର ମାତ୍ରା ୫୦୦ ଛୁଇଁଥିଲା।
କଟକ, ବାରିପଦା, ବାଲେଶ୍ୱର ଏବଂ ବରବିଲ ଭଳି ଅନ୍ୟ ସହରଗୁଡ଼ିକରେ ବାୟୁ ଗୁଣବତ୍ତା ‘ମଧ୍ୟମ’ (Moderate) ବର୍ଗରେ ରହିଥିଲା। ଭୁବନେଶ୍ୱରର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରୁ ମିଳିଥିବା ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏଜି କଲୋନୀରେ ୨୧୪, ଜଗମରାରେ ୨୦୫, ହଂସପାଳରେ ୨୧୦, ପଟିଆରେ ୧୯୬, ବାପୁଜୀ ନଗରରେ ୨୦୮, ବିଜେବି ନଗରରେ ୨୦୯, ଚିନ୍ତାମଣିଶ୍ୱର ଅଞ୍ଚଳରେ ୨୧୧ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀସାଗରରେ ୧୯୯ AQI ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଛି।
ରାତିସାରା ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ବାଣ ଫୁଟାଯିବା ପରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳ ଘନ ଧୂଆଁ ଏବଂ କୁହୁଡ଼ି ସଦୃଶ ଆସ୍ତରଣରେ ଢାଙ୍କି ହୋଇ ଯାଇଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା । ଦୃଶ୍ୟମାନତା (visibility) ବହୁତ କମିଯାଇଥିଲା ଏବଂ ରାଜଧାନୀ ବାସିନ୍ଦା କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ କିଛି ମିଟର ଆଗକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିପାରୁନଥିଲେ। ଘରର କବାଟ ଓ ଝରକା ବନ୍ଦ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଭିତରକୁ ଧୂଆଁ ପଶି ଆସିଥିଲା ଏବଂ ଅନେକ ଲୋକ ନିଶ୍ୱାସ ନେବାରେ କଷ୍ଟ ଅନୁଭବ କରୁଥିବା ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି।
୫୦ ରୁ କମ୍ AQI କୁ ‘ଭଲ’ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ, ଯେତେବେଳେ ୨୦୦ ରୁ ଅଧିକ ‘ନିରାପଦ’ ବାୟୁ ଗୁଣବତ୍ତା ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ମୂଲ୍ୟ ‘ଗମ୍ଭୀର’ ଜୋନରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ବିଶେଷକରି ପିଲା, ବୟସ୍କ ଏବଂ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ସମସ୍ୟା ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଭୁବନେଶ୍ୱର ମ୍ୟୁନିସିପାଲ୍ କର୍ପୋରେସନ୍ (BMC), ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବୋର୍ଡ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଂସ୍ଥା ଦ୍ୱାରା ସଚେତନତା ଅଭିଯାନ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପ୍ରୟାସ ସତ୍ତ୍ୱେ, ଦୀପାବଳି ପରେ ପ୍ରଦୂଷଣ ସ୍ତର ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।