ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଓଡ଼ିଶା ରାଜସ୍ୱ ଓ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ବିଭାଗ ସମସ୍ତ ଜିଲ୍ଲାପାଳଙ୍କୁ ସେହି ସରକାରୀ ଜମିଗୁଡ଼ିକର ଏକ ବ୍ୟାପକ ଓ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟସୀମା ମଧ୍ୟରେ ସମୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛି, ଯାହା ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଅବ୍ୟବହୃତ ହୋଇ ପଡ଼ିରହିଛି କିମ୍ବା ଯେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହା ମଞ୍ଜୁର କରାଯାଇଥିଲା ତାହା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି।
ରାଜସ୍ୱ ଓ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ବିଭାଗର ଅତିରିକ୍ତ ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ ଡକ୍ଟର ଅରବିନ୍ଦ କୁମାର ପାଢ଼ୀ ଜିଲ୍ଲାପାଳମାନଙ୍କୁ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଜାରି କରିଛନ୍ତି। ସେ ସରକାରୀ ଜମିର ସୁରକ୍ଷା ତଥା ଏହାର ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ, ଉତ୍ପାଦନକ୍ଷମ ଓ ଆଇନସମ୍ମତ ବ୍ୟବହାର ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛନ୍ତି।
ଏହି ସମୀକ୍ଷା ଅଧୀନରେ ସରକାରୀ ବିଭାଗ, ନିଗମ, ଅନୁଷ୍ଠାନ, ସଂଗଠନ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କୁ ‘ଅଗ୍ରୀମ ଦଖଲ’ (advance possession), ‘ଅନୁମତିପ୍ରାପ୍ତ ଦଖଲ’ (permissive possession), ‘ଲିଜ୍’ କିମ୍ବା ‘ହସ୍ତାନ୍ତର’ (alienation) ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ସରକାରୀ ଜମିକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯିବ। ବିଭାଗ ଅନୁଯାୟୀ, କିଛି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏଭଳି ଜମି ଅବ୍ୟବହୃତ ହୋଇ ପଡ଼ିରହିଛି କିମ୍ବା ଅନୁମୋଦିତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି। ବିଭାଗ କହିଛି ଯେ, ଏଭଳି ଘଟଣା ସରକାରୀ ଜମି ଆବଣ୍ଟନର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ କ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ କରୁଛି ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ସଂଶୋଧନମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଆବଶ୍ୟକ।
ଅଗ୍ରୀମ ଦଖଲରେ ଥିବା ଜମିର ସମୀକ୍ଷା
ଜିଲ୍ଲାପାଳମାନଙ୍କୁ ‘ଓଡ଼ିଶା ସରକାରୀ ଜମି ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ନିୟମାବଳୀ, ୧୯୮୩’ର ନିୟମ ୧୧-ଏ (Rule 11-A) ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ବିଚାରାଧୀନ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ତୁରନ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରସ୍ତରୀୟ ଯାଞ୍ଚ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।ଯେଉଁଠାରେ ଜମି ବ୍ୟବହାର ହେଉନଥିବାର କିମ୍ବା ଅନୁମୋଦିତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବାର ଦେଖାଯିବ, ସେଠାରେ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ଉକ୍ତ ଜମିକୁ ପୁନର୍ବାର ସରକାରଙ୍କ ଅଧୀନକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯିବ।ସେହିଭଳି, ‘ଅନୁମତିପ୍ରାପ୍ତ ଦଖଲ’ (permissive possession) ଅଧୀନରେ ଥିବା ଜମିର ବ୍ୟବହାର ସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ କରାଯିବ। ଯଦି ଏଭଳି ଜମି ଖାଲି ପଡ଼ିଥାଏ କିମ୍ବା ଅନୁମତିପ୍ରାପ୍ତ ଦଖଲ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ପାଳନ କରାଯାଉ ନଥାଏ, ତେବେ OGLS ନିୟମାବଳୀ, ୧୯୮୩ର ନିୟମ ୯-A(୨) ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ।
ଲିଜ୍ରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ସରକାରୀ ଜମିର ମାମଲା-ଭିତ୍ତିକ ସମୀକ୍ଷା
ବିଭିନ୍ନ ଅନୁଷ୍ଠାନ, ସଂଗଠନ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କୁ ଲିଜ୍ରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ସରକାରୀ ଜମିର ମାମଲା-ଭିତ୍ତିକ ସମୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ବିଭାଗ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛି। ଯେଉଁ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକରେ ଲିଜ୍ରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଜମି ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ତାରିଖରୁ ତିନି ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ବ୍ୟବହାର ହୋଇନାହିଁ କିମ୍ବା ଅନୁମୋଦିତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଜମି ଫେରସ୍ତ (resumption) ପ୍ରକ୍ରିୟା ପାଇଁ ଚିହ୍ନଟ କରାଯିବ।ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ, ସେଠାରେ ଉଚିତ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ନ୍ୟାୟର ନୀତି ଅନୁସରଣ କରି ‘ଓଡ଼ିଶା ସରକାରୀ ଜମି ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ଆଇନ, ୧୯୬୨’ର ଧାରା ୩-B ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ।ଜମି ଫେରସ୍ତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ, ଜମିକୁ ସରକାରଙ୍କ ଦଖଲକୁ ଅଣାଯିବ ଏବଂ ରାଜସ୍ୱ ରେକର୍ଡରେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସଂଶୋଧନ କରାଯିବ।
ବ୍ୟବହାର ହୋଇନଥିବା ଜମି ଫେରସ୍ତ କରିବାକୁ ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ
ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଥିବା ସରକାରୀ ଜମିର ମଧ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରସ୍ତରୀୟ ଯାଞ୍ଚ କରାଯିବ। ଯଦି କୌଣସି ଜମି କିମ୍ବା ଏହାର କିଛି ଅଂଶ ତିନି ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ବ୍ୟବହାର ହୋଇନଥାଏ ଏବଂ ଯେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହା ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା ସେଥିପାଇଁ ଏହାର ଆବଶ୍ୟକତା ନଥାଏ, ତେବେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ବିଭାଗକୁ ତାହା ଫେରସ୍ତ କରିବାକୁ ଏବଂ ରାଜସ୍ୱ ଓ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ବିଭାଗକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବାକୁ କୁହାଯିବ। ଆଂଶିକ ବ୍ୟବହାର କ୍ଷେତ୍ରରେ, ବ୍ୟବହାର ହୋଇନଥିବା ଅଂଶକୁ ନିଜ ପାଖରେ ରଖିବାର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାବରେ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଇ ଲିପିବଦ୍ଧ କରାଯିବ।
ଅନଧିକୃତ ଦଖଲ ଓ ମିଳିତ ସଲାସୁତୁରା ବିରୁଦ୍ଧରେ କଠୋର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ
ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି ଯେ ଲିଜ୍ରେ ଦିଆଯାଇଥିବା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଥିବା ସରକାରୀ ଜମି ଉପରେ ହୋଇଥିବା ଅନଧିକୃତ ଦଖଲ ବିରୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରଚଳିତ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ତୁରନ୍ତ ଓ କଠୋର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉ। ପାଢ଼ୀ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ସରକାରୀ ଜମି ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ ସାର୍ବଜନୀନ ସମ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ଏହାର ଅପବ୍ୟବହାର, ଅନଧିକୃତ ଦଖଲ ଓ ଅନଧିକୃତ ଭାବେ ନିଜ ଅଧୀନରେ ରଖିବା ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଏହାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ସମସ୍ତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ।
ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ରାଜସ୍ୱ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ସେମାନେ ନିଜର ଆଇନଗତ ଦାୟିତ୍ୱ ବିନା ଭୟ, ପକ୍ଷପାତ, ଚାପ କିମ୍ବା ପ୍ରଭାବରେ ସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ; ବିଶେଷକରି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ସଂସ୍ଥା ଜଡ଼ିତ ଥିବା ମାମଲାଗୁଡ଼ିକରେ।ବିଭାଗ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛି ଯେ ଯଦି ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀ କିମ୍ବା କର୍ମଚାରୀମାନେ ସରକାରୀ ଜମିର ଅପବ୍ୟବହାରରେ ନ୍ୟସ୍ତ ସ୍ୱାର୍ଥ, ଦୁର୍ନୀତିଗ୍ରସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନୈତିକ ସଂସ୍ଥା ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଥିବା ପ୍ରମାଣିତ ହୁଏ, ତେବେ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ କଠୋର ଶୃଙ୍ଖଳାଗତ ଏବଂ ଫୌଜଦାରୀ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଆରମ୍ଭ କରାଯିବ।
ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରୁ ମାସିକ ରିପୋର୍ଟ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜିଲ୍ଲା ସମୀକ୍ଷା ହୋଇଥିବା ମାମଲା, କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିବା ମାମଲା, ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏବଂ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏବଂ ସରକାରୀ ଖାତାକୁ ଜମି ପୁନରୁଦ୍ଧାରର ଏକ ବ୍ୟାପକ ରେକର୍ଡ ରଖିବ। ନିୟମିତ ତଦାରଖ ପାଇଁ, କଲେକ୍ଟରମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତି ମାସର 5 ତାରିଖ ସୁଦ୍ଧା ଚାରୋଟି ପୃଥକ ବର୍ଗରେ ମାସିକ ଅନଲାଇନ୍ ପ୍ରଗତି ରିପୋର୍ଟ ଦାଖଲ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି – ଅଗ୍ରିମ ଅଧିକାର, ଅନୁମତିପ୍ରାପ୍ତ ଅଧିକାର, ପୁନର୍ବାର ଏବଂ ପରିତ୍ୟାଗ।
ସମଗ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଏକ ପ୍ରାଥମିକତା କାର୍ଯ୍ୟ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି, କଲେକ୍ଟରମାନଙ୍କୁ ଅନାବଶ୍ୟକ ବିଳମ୍ବ କିମ୍ବା ଅବହେଳା ବିନା ଯୋଗ୍ୟ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିବା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବରେ ଦାୟୀ କରାଯାଇଛି। ରାଜସ୍ୱ ଏବଂ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ବିଭାଗ କହିଛି ଯେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସରକାରୀ ଜମିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ଏବଂ ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ ସାର୍ବଜନୀନ ସମ୍ବଳ ଭାବରେ ଏହାର ଉପଯୁକ୍ତ, ଆଇନଗତ ଏବଂ ଉତ୍ପାଦନଶୀଳ ବ୍ୟବହାର ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି।