କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ୨୦୨୬: ଚଳିତ ବର୍ଷ ପାଳନ ହେବ ଚାରି ଦିନିଆ ପଞ୍ଚୁକ

ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଏହି ବର୍ଷ କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ତାରିଖକୁ ନେଇ ପୁଣିଥରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଦେଖାଦେଇଛି ଏବଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନେ ‘ପଞ୍ଚୁକ’ ଅବଧି ସମ୍ପର୍କରେ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଲୋଡ଼ୁଛନ୍ତି। ଗତ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକ ତୁଳନାରେ, ଚଳିତ ବର୍ଷ ଏକ ‘ତିଥି କ୍ଷୟ’ (ଗୋଟିଏ ତିଥି ଲୋପ ପାଇବା) ହେତୁ ପଞ୍ଚୁକ ମାତ୍ର ଚାରି ଦିନ ପାଇଁ ପାଳନ କରାଯିବ, ଯାହା ନଭେମ୍ବର ୨୧ ତାରିଖରୁ ଆରମ୍ଭ ହେବ।

ହିନ୍ଦୁ ପାଞ୍ଜି ଅନୁଯାୟୀ, ନଭେମ୍ବର ୨୧ ତାରିଖ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟରେ ଏକାଦଶୀ ତିଥି ରହିବ ଏବଂ ଏହା ସକାଳ ୬:୩୨ ମିନିଟରେ ଶେଷ ହେବ; ଏହା ପରେ ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥି ଆରମ୍ଭ ହେବ। ତେବେ, ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥି ନଭେମ୍ବର ୨୨ ତାରିଖ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପୂର୍ବରୁ, ଅର୍ଥାତ୍ ଭୋର ୪:୫୭ ମିନିଟରେ ଶେଷ ହୋଇଯିବ ଏବଂ ସେହି ସମୟରେ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥି ଆରମ୍ଭ ହୋଇସାରିଥିବ। ତିଥିଗୁଡ଼ିକର ଏହି ଅସ୍ୱାଭାବିକ କ୍ରମ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ପଞ୍ଚୁକ କାହିଁକି ଚାରି ଦିନ ପାଇଁ ପାଳନ କରାଯିବ?
ଜ୍ୟୋତିଷୀ ନରେଶ ଦାସ ଜ୍ୟୋତିଷ ଗଣନା ସମ୍ପର୍କରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ନଭେମ୍ବର ୨୧ ତାରିଖରେ ‘ତ୍ରିସ୍ପୃଶା ଏକାଦଶୀ’ ନାମକ ଏକ ବିଶେଷ ଯୋଗ ସଂଘଟିତ ହେଉଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଦୁଇଟି କ୍ରମାଗତ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ମଧ୍ୟରେ ତିନୋଟି ତିଥି ପଡ଼ୁଛି।

ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ନଭେମ୍ବର ୨୧ ତାରିଖରେ ଏକାଦଶୀ ପାଳନ କରାଯିବ, କାରଣ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟରେ ଏହି ତିଥି ବିଦ୍ୟମାନ ରହିଛି; ଯଦିଓ ଏହା ସକାଳ ୬:୩୨ ରେ ଶେଷ ହୋଇଯାଉଛି। ଏହା ପରେ ତୁରନ୍ତ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି, କିନ୍ତୁ ତାହା ନଭେମ୍ବର ୨୨ ତାରିଖ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପୂର୍ବରୁ, ଅର୍ଥାତ୍ ଭୋର ୪:୫୭ ରେ ଶେଷ ହୋଇଯାଉଛି। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଚଳିତ ବର୍ଷ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ତିଥି ଭାବରେ ପାଳିତ ହେବ ନାହିଁ।

ନରେଶ ଦାସ କାର୍ତ୍ତିକ ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀର ଧାର୍ମିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋକପାତ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଦିନ ଚାରି ମାସ ବ୍ୟାପୀ ଚାଲିଥିବା ‘ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟ’ ବ୍ରତର ସମାପ୍ତି ଘଟେ ଏବଂ ଭଗବାନ ଜଗନ୍ନାଥ ଏହି ସମୟ ଅବଧି ପରେ ନିଦ୍ରାରୁ ଜାଗ୍ରତ ହୁଅନ୍ତି ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ।

ତିଥିର ଏହି ଅସ୍ୱାଭାବିକ ସ୍ଥିତି ପୁରୀ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରର କିଛି ପାରମ୍ପରିକ ନୀତିକାନ୍ତି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ। ଜ୍ୟୋତିଷ ସରୋଜ ମହାରଣାଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟରେ ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିର ଅନୁପସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ‘ପଞ୍ଚୁକ’ ସମୟରେ ହେଉଥିବା ବିଶେଷ ବେଶ ନୀତିର କ୍ରମ ପ୍ରଭାବିତ ହେବ।

ନଭେମ୍ବର ୨୧ ତାରିଖରେ ଭଗବାନ ଜଗନ୍ନାଥ ‘ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନାରାୟଣ ବେଶ’ରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ହେବେ, କିନ୍ତୁ ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିର ଅଭାବ ଯୋଗୁଁ ନଭେମ୍ବର ୨୨ ତାରିଖରେ ପାରମ୍ପରିକ ‘ବାମନ ବେଶ’ (ଯାହା ସାଧାରଣତଃ ଦ୍ୱାଦଶୀ ସହିତ ଜଡ଼ିତ) ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ ନାହିଁ।

ନଭେମ୍ବର ୨୪ରେ କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା, ଏହା ପରେ ହେବ ବୋଇତ ବନ୍ଦାଣ

ପଞ୍ଚୁକକୁ ନେଇ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପାଳନ ନେଇ କୌଣସି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ନାହିଁ। ନଭେମ୍ବର ୨୪ ତାରିଖ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ତିଥି ରହୁଥିବାରୁ, ସେହି ଦିନ ଅର୍ଥାତ୍ ମଙ୍ଗଳବାର, ନଭେମ୍ବର ୨୪ ତାରିଖରେ ଓଡ଼ିଶା ସମେତ ଦେଶର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପାଳନ କରାଯିବ।

ଏହି ଦିନ ସକାଳେ ପାରମ୍ପରିକ ‘ବୋଇତ ବନ୍ଦାଣ’ ଉତ୍ସବ ମଧ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ, ଯାହା ମାସବ୍ୟାପୀ ଚାଲିଥିବା କାର୍ତ୍ତିକ ବ୍ରତର ସମାପ୍ତିକୁ ସୂଚିତ କରେ। ଏହି ଅବସରରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନେ ନଦୀ, ପୋଖରୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଳାଶୟରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ଡଙ୍ଗା (ବୋଇତ) ଭସାଇଥାନ୍ତି ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ “ଆ କା ମା ବୈ, ପାନ ଗୁଆ ଥୋଇ, ପାନ ଗୁଆ ତୋର, ମାସକ ଧର୍ମ ମୋର” ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥାନ୍ତି।