ଓଡ଼ିଶା ଅତିରିକ୍ତ ବଜେଟ୍ ୨୦୨୬-୨୭: ୨୪,୧୫୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ବ୍ୟୟ ବରାଦ ଉପସ୍ଥାପିତ

ଭୁବନେଶ୍ୱର: ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ ବୁଧବାର ଦିନ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭାରେ ୨୦୨୬-୨୭ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ପାଇଁ ୨୪,୧୫୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଅତିରିକ୍ତ ବ୍ୟୟ ବିବରଣୀ (Supplementary Statement of Expenditure) ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି।

ଏହି ମୋଟ ଅତିରିକ୍ତ ବ୍ୟୟ ବରାଦ ମଧ୍ୟରୁ ୧୭,୯୯୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ‘କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବ୍ୟୟ’ (Programme Expenditure) ଅଧୀନରେ ରଖାଯାଇଥିବା ବେଳେ, ଅବଶିଷ୍ଟ ଅର୍ଥରାଶି ‘ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟୟ’ (Administrative Expenditure) ଅଧୀନରେ ରହିଛି। କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବ୍ୟୟ ମଧ୍ୟରେ କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ଯୋଜନା (Centrally Sponsored Schemes) ପାଇଁ ୧୪,୨୨୮ କୋଟି ଟଙ୍କା, ରାଜ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ର ଯୋଜନା (State Sector Schemes) ପାଇଁ ୩,୪୪୨ କୋଟି ଟଙ୍କା ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ଯୋଜନା (Central Sector Schemes) ପାଇଁ ୩୨୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ଆବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଛି।

ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଆଦିବାସୀ ଅଞ୍ଚଳ ଉପ-ଯୋଜନା (TASP) ଅଧୀନରେ ୩,୭୬୫ କୋଟି ଟଙ୍କା ଏବଂ ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଉପ-ଯୋଜନା (SCSP) ଅଧୀନରେ ୨,୬୪୬ କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି। ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକାଶ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ୨,୩୫୯ କୋଟି ଟଙ୍କା ଆବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଛି।

ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ ଗୁଡ଼ିକ

ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟୟ ଅଧୀନରେ ମୁଖ୍ୟ ଆବଣ୍ଟନଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:

  • ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଆଶଙ୍କା ପରିଚାଳନା ପାଣ୍ଠି (Disaster Risk Management Fund) ଅଧୀନରେ ରିଲିଫ୍ ଓ ପୁନର୍ବାସ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ୫,୧୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା।
  • ବନ୍ୟା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ମରାମତି ଓ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ପାଇଁ ୯୮.୪୯ କୋଟି ଟଙ୍କା ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ଲିଫ୍ଟ ଇରିଗେସନ୍ କର୍ପୋରେସନ୍ (OLIC) ପାଇଁ ୨୦ କୋଟି ଟଙ୍କା।
  • ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ପରିବାର କଲ୍ୟାଣ ସମିତି ପାଇଁ ୬୯.୪୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ଏବଂ ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦରମା ଭିତ୍ତିକ ପଦବୀ ପାଇଁ ୧୮ କୋଟି ଟଙ୍କା।
  • ନିଯୁକ୍ତି ପରୀକ୍ଷା ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ପାଣ୍ଠି: OUSSSC ପାଇଁ ୪୮ କୋଟି ଟଙ୍କା, OSSSC ପାଇଁ ୨୧.୯୫ କୋଟି ଟଙ୍କା ଏବଂ OPSC ପାଇଁ ୪ କୋଟି ଟଙ୍କା।
  • ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ରିଲିଫ୍ ପାଣ୍ଠି ପାଇଁ ୨୫ କୋଟି ଟଙ୍କା।
  • ଛାତ୍ରାବାସଗୁଡ଼ିକରେ ରୋଷେୟା-ତଥା-ସହାୟକ (Cooks-cum-Attendants) ମାନଙ୍କ ପାରିଶ୍ରମିକ ପାଇଁ ୧୪ କୋଟି ଟଙ୍କା ଏବଂ ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି ଓ ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି (ST & SC)
  • ବିକାଶ ବିଭାଗ ଅଧୀନ ଆଶ୍ରମ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ସେବାଶ୍ରମଗୁଡ଼ିକରେ ନୂତନ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ୧,୧୪୦ ଜଣ ଶିକ୍ଷକ, ସେବକ ଓ ସେବିକାଙ୍କ ଦରମା ପାଇଁ ୧୩.୨୪ କୋଟି ଟଙ୍କା।
  • ମତ୍ସ୍ୟ ଓ ପଶୁସମ୍ପଦ ବିକାଶ (Fisheries & ARD) ବିଭାଗରେ ସେବାଗୁଡ଼ିକର ଆଉଟସୋର୍ସିଂ (ବାହ୍ୟ ସଂସ୍ଥା ମାଧ୍ୟମରେ ପରିଚାଳନା) ପାଇଁ ୧୧.୩୮ କୋଟି ଟଙ୍କା।
  • ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ବିଭାଗ ଅଧୀନ ଓଡ଼ିଶା ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ପ୍ରେସ୍ (Odisha Textbook Press) ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ଚୟନ ବୋର୍ଡ (State Selection Board) ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ୧୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ଲେଖାଏଁ,
  • ଏବଂ ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ବୋର୍ଡ (Board of Secondary Education), ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ୬ କୋଟି ଟଙ୍କା।
    ପ୍ରମୁଖ ନୂତନ ପଦକ୍ଷେପ ଏବଂ ବିଭାଗୀୟ ଆବଣ୍ଟନ–

ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନୂତନ ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି: ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ‘ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ଯୋଜନା’ ଅଧୀନରେ ୮,୩୧୨ କୋଟି ଟଙ୍କା; ‘ଜ୍ଞାନୋଦୟ-ଶିକ୍ଷାରୁ ସମୃଦ୍ଧି’ (KG ରୁ PG ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାଗଣା ଶିକ୍ଷା) ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ୪୮୫ କୋଟି ଟଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରୱାରୀ ବ୍ୟବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଅଟେ:

ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା (୧,୨୪୬ କୋଟି ଟଙ୍କା): ଜାତୀୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ମିଶନ (National Health Mission) ଅଧୀନରେ ୫୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା, FASPHI ଅଧୀନରେ ୩୧୬ କୋଟି ଟଙ୍କା, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଆୟୁଷ୍ମାନ ଭାରତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଭିତ୍ତିଭୂମି ମିଶନ ପାଇଁ ୯୦ କୋଟି ଟଙ୍କା, ଯକ୍ଷ୍ମା (TB) ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅଧୀନରେ ୭୬ କୋଟି ଟଙ୍କା ଏବଂ ଶିଶୁ କର୍କଟ ରୋଗ ଚିକିତ୍ସା ସୁବିଧା ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ୩୫ କୋଟି ଟଙ୍କା।

ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକାଶ (୨,୩୫୯ କୋଟି ଟଙ୍କା): ଓଡ଼ିଶା ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି ବିକାଶ ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ୬୪୨ କୋଟି ଟଙ୍କା, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସହାୟତା ଅଧୀନରେ ୫୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା, ଜଳ ଅଭାବ ଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ଭୂତଳ ଜଳର ସ୍ଥାୟୀ ଉତ୍ତୋଳନ ପାଇଁ ୩୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା, ସେତୁବନ୍ଧନ ଯୋଜନା (RIDF) ପାଇଁ ୧୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା, ସର୍ବନିମ୍ନ ଆବଶ୍ୟକତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ (Minimum Needs Programme) ଅଧୀନରେ ୧୮ କୋଟି ଟଙ୍କା ଏବଂ ବାମପନ୍ଥୀ ଉଗ୍ରବାଦ ପ୍ରଭାବିତ (LWE-affected) ଅଞ୍ଚଳରେ ରାସ୍ତା ପୁନଃନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ୨୦ କୋଟି ଟଙ୍କା।

ସହରୀ ବିକାଶ (₹୩୭୨ କୋଟି): ‘ଅର୍ବାନ୍ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଫଣ୍ଡ’ (Urban Challenge Fund) ଅଧୀନରେ ₹୧୭୪ କୋଟି, ‘ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ସହରୀ ବିକାଶ ଯୋଜନା’ ଅଧୀନରେ ₹୧୦୦ କୋଟି, ପାନୀୟ ଜଳ ପାଇଁ ‘ସୁଜଳା’ (SUJALA) ଯୋଜନାରେ ₹୫୦ କୋଟି ଏବଂ ‘ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓଡ଼ିଶା’ ଅଧୀନରେ ସହରୀ କଠିନ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ₹୬୦ କୋଟି।

ଶିକ୍ଷା (₹୧,୭୧୫ କୋଟି): ‘ଜ୍ଞାନୋଦୟ’ ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ₹୪୮୫ କୋଟି, ‘ପିଏମ୍ ଶ୍ରୀ’ (PM SHRI) ବିଦ୍ୟାଳୟ ପାଇଁ ₹୩୦୭ କୋଟି, ‘ଷ୍ଟାର୍ସ’ (STARS) ଯୋଜନାରେ ₹୨୯୦ କୋଟି, ‘ସମଗ୍ର ଶିକ୍ଷା’ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ସହାୟତା ବାବଦକୁ ₹୨୭୧ କୋଟି, ‘ପିଏମ୍-ପୋଷଣ’ (PM-POSHAN) ଅଧୀନରେ ₹୧୧୭ କୋଟି, ‘ଡିଏଜିଜିୟୁଏ’ (DAJGUA) ଅଧୀନରେ ₹୬୯ କୋଟି ଏବଂ ‘ପିଏମ୍-ଜନମନ’ (PM-JANMAN) ଅଧୀନରେ ₹୮୯ କୋଟି।

ଶିଳ୍ପ ଓ ଏମ୍‌ଏସ୍‌ଏମ୍‌ଇ (MSME) (₹୮୪୩ କୋଟି): ‘ଲ୍ୟାଣ୍ଡ ବ୍ୟାଙ୍କ ଯୋଜନା’ (Land Bank Scheme) ଅଧୀନରେ ₹୨୬୫ କୋଟି, ‘ସିଡବି (SIDBI) କ୍ଲଷ୍ଟର ବିକାଶ ପାଣ୍ଠି’ ଅଧୀନରେ ₹୧୦୦ କୋଟି ଏବଂ ‘ଶିଳ୍ପ ଭିତ୍ତିଭୂମି ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ପାଣ୍ଠି’ (Industrial Infrastructure Maintenance Fund) ଅଧୀନରେ ₹୩୮୦ କୋଟି।

ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣ (₹୧,୨୪୭ କୋଟି): ‘ସୁଭଦ୍ରା ଯୋଜନା’ ଅଧୀନରେ ₹୫୫୦ କୋଟି ଏବଂ ‘ଜାତୀୟ ଗ୍ରାମୀଣ ଜୀବିକା ମିଶନ’ (NRLM) ଅଧୀନରେ ₹୬୯୭ କୋଟି।

କୃଷକ କଲ୍ୟାଣ (₹୧,୬୦୬ କୋଟି): ‘ସମୃଦ୍ଧ କୃଷକ ଯୋଜନା’ ଅଧୀନରେ ₹୩୮୦ କୋଟିର ସବସିଡି, ‘ଶ୍ରୀ ଅନ୍ନ ଅଭିଯାନ’ ଅଧୀନରେ ₹୧୨୦ କୋଟି, ‘ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ କଲ୍ୟାଣ ଯୋଜନା’ ଅଧୀନରେ ₹୧୦୧ କୋଟି, ‘ପ୍ରାଣୀ ସମ୍ପଦ ସମୃଦ୍ଧି ଯୋଜନା’ ଅଧୀନରେ କୁକୁଡ଼ା ପାଳନ ବିକାଶ ପାଇଁ ₹୨୦୭ କୋଟି, ‘ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କାମଧେନୁ ଯୋଜନା’ ଅଧୀନରେ ₹୯୦ କୋଟି ଏବଂ ସମବାୟ ବ୍ୟାଙ୍କ/ପ୍ୟାକ୍ସ (PACS) ମାଧ୍ୟମରେ ନିଆଯାଇଥିବା ଫସଲ ଋଣ ଉପରେ ସୁଧ ରିହାତି (interest subvention) ବାବଦକୁ ₹୭୦ କୋଟି।

ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା (₹୭୩୩ କୋଟି): ‘ଜାତୀୟ ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ ଭତ୍ତା’ ଅଧୀନରେ ₹୪୩୯ କୋଟି, ‘ଜାତୀୟ ଭିନ୍ନକ୍ଷମ ଭତ୍ତା ଯୋଜନା’ ଅଧୀନରେ ₹୧୭୫ କୋଟି, ‘ଜାତୀୟ ବିଧବା ଭତ୍ତା ଯୋଜନା’ ଅଧୀନ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା, ସଂସ୍କୃତି, ହସ୍ତତନ୍ତ ଓ ପର୍ଯ୍ୟଟନ (୧୨୯ କୋଟି ଟଙ୍କା): ଏଥିରେ ପିପିଲି ଆପ୍ଲିକ (ଚାନ୍ଦୁଆ) କେନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ୧୦ କୋଟି ଟଙ୍କା, ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଥିବା ସ୍ପିନିଂ ମିଲ୍‌ଗୁଡ଼ିକର ‘ଓଟିଏସ୍’ (OTS) ପାଇଁ ୨୫ କୋଟି ଟଙ୍କା, କଳା ମଣ୍ଡପ ଓ ଅଡିଟୋରିୟମ୍‌ଗୁଡ଼ିକର ନବୀକରଣ ପାଇଁ ୧୦ କୋଟି ଟଙ୍କା, ସାଂସ୍କୃତିକ ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁଦାନ ବାବଦରେ ୮ କୋଟି ଟଙ୍କା ଏବଂ ସଂସ୍କୃତି ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ ପାଇଁ ୨୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ରହିଛି।
ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଯୋଗାଣ (୮,୩୯୦ କୋଟି ଟଙ୍କା): ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ୮,୩୧୨ କୋଟି ଟଙ୍କା ଏବଂ ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଆଇନ (NFSA) ଅଧୀନରେ ୭୧ କୋଟି ଟଙ୍କା; ଯେଉଁଥିରେ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ପରିବହନ, ପରିଚାଳନା ଏବଂ ନ୍ୟାଯ୍ୟ ମୂଲ୍ୟ ଦୋକାନ (FPS) ଡିଲରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମାର୍ଜିନ୍ ବାବଦ ଖର୍ଚ୍ଚ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।

ପରିବହନ (୬୫୦ କୋଟି ଟଙ୍କା): ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକର ବିକାଶ ପାଇଁ (ରାଜ୍ୟର ଅଂଶଧନ) ୫୫୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ଏବଂ ‘ଗ୍ରୀନ୍ ଓଡ଼ିଶା ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ଭେଇକିଲ୍ ପଲିସି’ (Green Odisha Electric Vehicle Policy) ଅଧୀନରେ ସବସିଡି ବାବଦକୁ ୧୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା।

FRBM ନିୟମାବଳୀର ପାଳନ

୨୦୨୬-୨୭ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଉପସ୍ଥାପିତ ଅତିରିକ୍ତ ବ୍ୟୟ ବିବରଣୀ (Supplementary Statement of Expenditure), FRBM (ଆର୍ଥିକ ଦାୟିତ୍ୱ ଏବଂ ବଜେଟ୍ ପରିଚାଳନା) ଆଇନର ନିୟମାବଳୀ ଅନୁରୂପ ଅଟେ। ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସମ୍ବଳ ବା ଅର୍ଥରାଶିର ବ୍ୟବସ୍ଥା, ସଞ୍ଚୟ/ଅବ୍ୟବହୃତ ଅର୍ଥର ସମାଯୋଜନ କିମ୍ବା କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଅତିରିକ୍ତ ଅନୁଦାନ ମାଧ୍ୟମରେ କରାଯାଇଛି।

ଏହି ଅତିରିକ୍ତ ବଜେଟ୍ ମାଧ୍ୟମରେ, ରାଜ୍ୟ ଏକ ରାଜସ୍ୱ ବଳକା (revenue surplus) ସ୍ଥିତି ବଜାୟ ରଖିବା, ଆର୍ଥିକ ନିଅଣ୍ଟକୁ (fiscal deficit) GSDP (ରାଜ୍ୟ ମୋଟ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦ) ର ପ୍ରାୟ ୩% ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ରଖିବା ଏବଂ ବର୍ଷ ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା ଋଣ-GSDP ଅନୁପାତକୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସୀମା ୨୫% ମଧ୍ୟରେ ରଖିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି। ଏହା ରାଜ୍ୟକୁ ବିଭିନ୍ନ ବିକାଶମୂଳକ ଏବଂ କଲ୍ୟାଣକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ଜାରି ରଖିବାରେ ସକ୍ଷମ କରିବ।