ରାଜ୍ୟ/କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ଭୋଟର ତାଲିକାର ‘ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଘନିଷ୍ଠ ସଂଶୋଧନ’ (SIR) ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଅନିୟମିତତା ଅଭିଯୋଗକୁ ନେଇ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଜନଅସନ୍ତୋଷ ମଧ୍ୟରେ, ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ (BJD) ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନର ଜ୍ଞାନେଶ କୁମାରଙ୍କ ଇସ୍ତଫା ଦାବି କରୁଥିବା ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ସହ ସାମିଲ ହୋଇଛି।
ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଦିଲ୍ଲୀରେ କଂଗ୍ରେସ ସାଂସଦ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ପ୍ରିୟଙ୍କା ଗାନ୍ଧୀ ଭାଡ୍ରାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ବିକ୍ଷୋଭରେ ଯୋଗଦେବା ପାଇଁ ପଟ୍ଟନାୟକ ମାନସ ମଙ୍ଗରାଜ ଏବଂ ସୁଲତା ଦେଓଙ୍କୁ ପଠାଇଛନ୍ତି; ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ ଏହି ନେତାମାନଙ୍କୁ ପୋଲିସ ଅଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ଅଟକ ରଖିବା ପରେ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥିଲା।
୨୦୨୪ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜେପି (ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି) ଠାରୁ ବିଜେଡିର ପରାଜୟ ପରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଉଭୟ ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ତିକ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି (ଯଦିଓ ବିଜେପି ବର୍ତ୍ତମାନ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ଓଡ଼ିଶା ଉଭୟ ସ୍ଥାନରେ କ୍ଷମତାରେ ରହିଛି)। ତେବେ ଅତୀତରେ, ବିଶେଷକରି ୧୯୯୮ରୁ ୨୦୦୯ ମଧ୍ୟରେ, ବିଜେଡି ବିଜେପି ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ଜାତୀୟ ମେଣ୍ଟର ଅଂଶବିଶେଷ ଥିଲା।
ଗତ ମାସରେ ‘ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍’ (The Express) ଖବରକାଗଜରେ ପ୍ରକାଶିତ ରିପୋର୍ଟ ପରଠାରୁ ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନର (CEC) କୁମାର ଏବଂ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ବିରୋଧରେ ବିକ୍ଷୋଭ ତୀବ୍ର ହୋଇଛି। ‘ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍’ର ଏକ ତଦନ୍ତରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନର ବିବେକ ଯୋଶୀ ଏବଂ ସୁଖବୀର ସିଂହ ସାନ୍ଧୁ, SIR ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନେଇ ୧୦ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ୧୪ ଥର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଏବଂ ଲିଖିତ ଆକାରରେ ଆପତ୍ତି ଉଠାଇଥିଲେ।
ଉଠାଯାଇଥିବା ୧୪ଟି ପ୍ରସଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲା ‘ଫର୍ମ-୬’ରେ କଥିତ ବେଆଇନ ପରିବର୍ତ୍ତନ (ଯେଉଁଥିରେ ଭୋଟରଙ୍କ ପିତାମାତା କିମ୍ବା ଜେଜେବାପା-ଜେଜେମାଙ୍କ ବିଷୟରେ ତଥ୍ୟ ମାଗିବା ପାଇଁ ପ୍ରଶ୍ନ ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିଲା) ଏବଂ ଭୋଟର ତାଲିକା ପରିଚାଳନା କରୁଥିବା ‘ECINET’ ସଫ୍ଟୱେର୍ର ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ।
ଜ୍ଞାନେଶ କୁମାରଙ୍କ ଇସ୍ତଫା ଦାବି କଲା ବିଜେଡି
ସୋମବାର ଦିନ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ବିଜେଡି ମୁଖପାତ୍ର ଲେନିନ୍ ମହାନ୍ତି ସାମ୍ବାଦିକମାନଙ୍କୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଜ୍ଞାନେଶ କୁମାରଙ୍କ ପାଖରେ “ଇସ୍ତଫା ଦେବା ଏବଂ ନୈତିକ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିବା” ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବିକଳ୍ପ ନାହିଁ। ମହାନ୍ତି ଜୋର୍ ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ କୁମାରଙ୍କୁ ପଦ ଛାଡ଼ିବାକୁ ପଡ଼ିବ କାରଣ ସେ ‘ଫର୍ମ-୬’ (Form 6) ରେ କରାଯାଇଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନ ସମ୍ପର୍କରେ “ମିଥ୍ୟା କହିଥିଲେ” – ଯେପରିକି SIR ସମୟରେ କରାଯାଇଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକୁ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଅନୁମୋଦନ କରିଥିଲେ। କୋର୍ଟ ଏହି ସପ୍ତାହରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ଫର୍ମ-୬ ରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିନାହାନ୍ତି ଏବଂ ଏନେଇ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ (EC) ତଥା ସରକାରଙ୍କଠାରୁ ଜବାବ ଲୋଡ଼ିଛନ୍ତି। ବିଜେଡି ଏକ ବିବୃତିରେ କହିଛି, “ବର୍ତ୍ତମାନ କୁମାରଙ୍କ ପାଖରେ କୌଣସି ବିକଳ୍ପ ନାହିଁ… ଯେହେତୁ ଜ୍ଞାନେଶ କୁମାର ମିଥ୍ୟା କହିଥିଲେ ଯେ ଫର୍ମ-୬ କୁ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଅନୁମୋଦନ କରିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ପଦରେ ରହିବାର କୌଣସି ନୈତିକ ଅଧିକାର ନାହିଁ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ପଦ ଛାଡ଼ିବାକୁ ପଡ଼ିବ।”