ମୁମ୍ବାଇ (ମହାରାଷ୍ଟ୍ର) [ଭାରତ], ଅକ୍ଟୋବର ୨୨ (ଏଏନଆଇ): ଓଡ଼ିଶା ନିଜର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ-ଭିତ୍ତିକ ଅର୍ଥନୀତିରୁ ରାସାୟନିକ ଶିଳ୍ପ-ଭିତ୍ତିକ କେନ୍ଦ୍ରରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି। ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ୨୦୪୦ ସୁଦ୍ଧା ଭାରତରେ ୧ ଟ୍ରିଲିୟନ (୧ ଲକ୍ଷ କୋଟି) ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ମୂଲ୍ୟର ରାସାୟନିକ ଶିଳ୍ପ ଗଢ଼ି ତୋଳିବାର ଯେଉଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରହିଛି, ସେଥିରେ ଓଡ଼ିଶା ବ୍ୟାପକ ଯୋଗଦାନ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛି।
ଗୁରୁବାର ଦିନ ମୁମ୍ବାଇରେ ଆୟୋଜିତ ‘ଇଣ୍ଡିଆ କେମ୍ ୨୦୨୬’ (India Chem 2026) ର ଉଦଘାଟନୀ ଅଧିବେଶନରେ ଉଦବୋଧନ ଦେଇ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମାଝୀ କହିଲେ ଯେ, ଇସ୍ପାତ, ଆଲୁମିନିୟମ ଏବଂ ଖଣିଜ-ଭିତ୍ତିକ ଶିଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଥିବା ନିଜର ସୁଦୃଢ଼ ସ୍ଥିତିକୁ ଆଧାର କରି ଓଡ଼ିଶା ବର୍ତ୍ତମାନ ରାସାୟନିକ ଓ ପେଟ୍ରୋ-ରାସାୟନିକ ଶିଳ୍ପର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛି।
ସେ କହିଲେ, “୨୦୪୦ ସୁଦ୍ଧା ଭାରତର ୧ ଟ୍ରିଲିୟନ ଡଲାରର ରାସାୟନିକ ଶିଳ୍ପ ଗଢ଼ିବାର ସ୍ୱପ୍ନକୁ ସାକାର କରିବାରେ ଓଡ଼ିଶା ବ୍ୟାପକ ଯୋଗଦାନ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛି। ଆମର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶାକୁ ଏକ ଖଣିଜ-ଭିତ୍ତିକ ଅର୍ଥନୀତିରୁ ରାସାୟନିକ ଶିଳ୍ପ-ଭିତ୍ତିକ ଅର୍ଥନୀତିରେ ରୂପାନ୍ତରିତ କରିବା।”
ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମାଝୀ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଲେ ଯେ, ରାଜ୍ୟର ଖଣିଜ ଓ ଧାତୁ ଶିଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ, ଶିଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟବହୃତ ଗ୍ୟାସ୍, ଏସିଡ୍ ଏବଂ ଜଳ ବିଶୋଧନ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥର ଚାହିଦା ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଧିକ ବିକାଶ ପାଇଁ ଏକ ମଜବୁତ ଆଧାର ପ୍ରଦାନ କରୁଛି।
ସେ ଗୋପାଳପୁରରେ ଗଭୀର ସମୁଦ୍ର-ଭିତ୍ତିକ ଶିଳ୍ପ, କ୍ଲୋରୋ-କେମିକାଲ୍ସ (chlorochemicals), ସବୁଜ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଏବଂ ସବୁଜ ଆମୋନିଆ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିକଶିତ ହେଉଥିବା ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ। ତାଳଚେରରେ କୋଇଲା ଗ୍ୟାସୀକରଣ (coal gasification) ମାଧ୍ୟମରେ ସାର ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରକଳ୍ପ ମଧ୍ୟ ବିକଶିତ ହେଉଛି, ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ‘ଭାରତ କୋଲ୍ ଗ୍ୟାସିଫିକେସନ୍ ଆଣ୍ଡ କେମିକାଲ୍ସ ଲିମିଟେଡ୍’ ଲଖନପୁରରେ ଏକ ବୈଷୟିକ-ଶ୍ରେଣୀର (technical-grade) ଆମୋନିୟମ୍ ନାଇଟ୍ରେଟ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ ସ୍ଥାପନ କରୁଛି। ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମାଝୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ୨୦୨୬ ମସିହା ଜୁନ୍ ମାସରେ ଲଖନପୁର ପ୍ରକଳ୍ପର କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।
ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଓଡ଼ିଶା ୨୨.୫୦ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟର ନିବେଶ ପ୍ରସ୍ତାବ ପାଇଛି, ଯେଉଁଥିରୁ ୧୨.୫୦ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟର ପ୍ରସ୍ତାବଗୁଡ଼ିକୁ ରାଜ୍ୟର ‘ଉଚ୍ଚ-ସ୍ତରୀୟ ଅନୁମୋଦନ କମିଟି’ (High-Level Clearance Committee) ଦ୍ୱାରା ମଞ୍ଜୁରୀ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ସେ କହିଛନ୍ତି, “ଦୁଇ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ, ଓଡ଼ିଶା ୨୦୪ଟି ଶିଳ୍ପ ୟୁନିଟ୍ ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ସୁବିଧା ଯୋଗାଇ ଦେଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ୩.୦୫ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ନିବେଶ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ରହିଛି ଏବଂ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ପ୍ରସ୍ତାବଗୁଡ଼ିକ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଅନୁମୋଦନ ମଧ୍ୟ ପାଇସାରିଛି।”
ମାଝୀ ବିଦେଶୀ ନିବେଶକମାନଙ୍କ ବର୍ଦ୍ଧିତ ଆଗ୍ରହ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ। ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସରେ ‘ଟିମ୍ ଓଡ଼ିଶା’ର ୟୁଏଇ (UAE) ଗସ୍ତ ଫଳରେ ପ୍ରାୟ ୨.୫ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ନିବେଶ ପ୍ରସ୍ତାବ ମିଳିଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ରାଜ୍ୟ ସରକାର ‘ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ୍ ବଣ୍ଡିଂ କମ୍ପାନୀ’ (International Bonding Company) ସହିତ ଏକ ବୁଝାମଣା ପତ୍ର (MoU) ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଛନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବିତ ନିବେଶର ପରିମାଣ ପ୍ରାୟ ୨.୧୦ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା (ଯାହା ୩୦ ବିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ସହ ସମାନ) ଅଟେ ଏବଂ ଏହା ରାସାୟନିକ, ପେଟ୍ରୋ-ରାସାୟନିକ ଓ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ (critical minerals) ଭଳି କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସହ ଜଡ଼ିତ।
ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଓଡ଼ିଶା ପୁଞ୍ଜି ନିବେଶ ସହାୟତା, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ, ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଏବଂ ନିବେଶକମାନଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ GST ଲାଭ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି। ରାଜ୍ୟରେ ରାସାୟନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପେଟ୍ରୋକେମିକାଲ୍ସ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଭଳି ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ମାଧ୍ୟମରେ ଗବେଷଣା, ପରୀକ୍ଷଣ ଏବଂ ତାଲିମ ସହାୟତା ମଧ୍ୟ ରହିଛି, ମାଝୀ କହିଛନ୍ତି, କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକୁ ସମର୍ଥନ କରିବାକୁ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛି।