ଦିଲ୍ଲୀର ବାୟୁ ଗୁଣବତ୍ତା ‘ବିପଜ୍ଜନକ’ ସ୍ତରକୁ ଖସିଯାଇଛି, ଯାହା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ାଇଛି

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ବାୟୁ ଗୁଣବତ୍ତା ଖରାପ ହୋଇ ଏକ ଚିନ୍ତାଜନକ ‘ବିପଜ୍ଜନକ’ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଛି; ଶୁକ୍ରବାର ସକାଳେ ଏଠାରେ ସାମଗ୍ରିକ ବାୟୁ ଗୁଣବତ୍ତା ସୂଚକାଙ୍କ (AQI) ୪୯୪ ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଛି। ଘନ କୁହୁଡ଼ି ଏବଂ ପ୍ରବଳ ପ୍ରଦୂଷଣ ଯୋଗୁଁ ଜାତୀୟ ରାଜଧାନୀରେ ଦୃଶ୍ୟମାନତା (visibility) ବହୁତ କମିଯାଇଛି, ଯାହା ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନଯାପନ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବା ସହ ସ୍ଥାନୀୟ ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ଗମ୍ଭୀର ଚିନ୍ତାର କାରଣ ପାଲଟିଛି।

କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବୋର୍ଡ (CPCB) ର ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, କିଛି ଅଞ୍ଚଳ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି। ଆଇଆଇଟି (IIT) ଦିଲ୍ଲୀରେ AQI ୪୮୮, ଆଇଟିଓ (ITO) ରେ ୪୫୫, ଆନନ୍ଦ ବିହାରରେ ୪୧୯, ରୋହିଣୀରେ ୪୧୩ ଏବଂ ରାଜୋକ୍ରି ସୀମାରେ ୪୦୨ ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ‘ଗମ୍ଭୀର’ (severe) ବର୍ଗ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଆସୁଛି। ଅନ୍ୟ କିଛି ଅଞ୍ଚଳ ଯେପରିକି ଆର. କେ. ପୁରମ (୩୯୧), ମନ୍ଦିର ମାର୍ଗ (୩୭୮), ଦ୍ୱାରକା ଏକ୍ସପ୍ରେସୱେ (୩୬୯), ଉତ୍ତମ ନଗର (୩୬୩) ଏବଂ ଲୋଧି ରୋଡ୍ (୩୪୧) ରେ ମଧ୍ୟ ବାୟୁ ଗୁଣବତ୍ତା ‘ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖରାପ’ (very poor) ରହିଛି।

ବାୟୁରେ ଥିବା କ୍ଷୁଦ୍ର କଣିକା (particulate matter) ର ପ୍ରଭାବକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ଦିଲ୍ଲୀ ସରକାର ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ପାଣି ଛିଞ୍ଚିବା (water sprinkling) ଭଳି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ତେବେ, ପରିସ୍ଥିତିର ଗମ୍ଭୀରତାକୁ ନେଇ ରାଜନୈତିକ ବାଦବିବାଦ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।

ଆପ ନେତା ସୌରଭ ଭରଦ୍ୱାଜ ସମ୍ପ୍ରତି ବିଜେପିକୁ ସମାଲୋଚନା କରି CPCBର AQI ରିଡିଂ ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇ ତଥ୍ୟ ହେରଫେର ଅଭିଯୋଗ ଆଣିଥିଲେ। ସେଣ୍ଟର ଫର୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଅନ୍ ଏନର୍ଜି ଆଣ୍ଡ କ୍ଲିନ୍ ଏୟାର (CREA)ର ଏକ ରିପୋର୍ଟକୁ ଉଦ୍ଧୃତ କରି, ଭରଦ୍ୱାଜ ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରକୃତ ପ୍ରଦୂଷଣ ସ୍ତର ସରକାରୀ ଭାବରେ ରିପୋର୍ଟ କରାଯାଇଥିବା ଅପେକ୍ଷା ଯଥେଷ୍ଟ ଅଧିକ, ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଭାବରେ 49% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ 370 ର AQI ପ୍ରକୃତରେ 560 ପାଖାପାଖି ହୋଇପାରେ, ଏହାକୁ ଦିଲ୍ଲୀର ଦୁଇ କୋଟି ବାସିନ୍ଦା, ବିଶେଷକରି ପିଲା ଏବଂ ବୃଦ୍ଧଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପ୍ରତି ‘ପ୍ରତାରଣା’ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି। CREA ରିପୋର୍ଟରେ ପ୍ରତି ଘଣ୍ଟାରେ ତଥ୍ୟ ହଜିଯିବା ଏବଂ PM 2.5 ସ୍ତରର ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ସାର୍ବଜନୀନ ପ୍ରଦୂଷଣ ସୂଚନାର ସଠିକତା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତାକୁ ଆହୁରି ଦୃଢ଼ କରିଛି।