ଶନିବାର ଦିନ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଶକ୍ତିପୀଠରେ ‘ଷୋଡ଼ଶ ଉପଚାର ପୂଜା’ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। କଟକର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଚଣ୍ଡୀ ମନ୍ଦିରରେ ମା’ଙ୍କ ପବିତ୍ର କଳସ ସ୍ଥାପନ (ଘଟ ସ୍ଥାପନ) ସହିତ ଏହି ପୂଜାବିଧି ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ସେହିଭଳି ପୁରୀ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ମା’ ବିମଳାଙ୍କ ପୀଠରେ ‘ସହସ୍ର କୁମ୍ଭାଭିଷେକ’ ସହିତ ୧୬ ଦିନିଆ ‘ଷୋଡ଼ଶ ପୂଜା’ ଆରମ୍ଭ ହେବ। ଏହି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପୂଜା ଆଶ୍ୱିନ କୃଷ୍ଣ ଅଷ୍ଟମୀ (ଯାହା ମୂଳାଷ୍ଟମୀ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା) ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଆଶ୍ୱିନ ଶୁକ୍ଳ ନବମୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିବ।
ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ହେବାକୁ ଥିବା ନୀତିକାନ୍ତିରେ ମା’ ବିମଳାଙ୍କ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପୂଜା ସହିତ ପୂଜା କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିୟୋଜିତ ପୂଜକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସେବକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ରହିବ। ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ୧୬ ଦିନିଆ ଅବଧି ମଧ୍ୟରେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ମା’ ବିମଳାଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ମିଳିବ ନାହିଁ।
ମା’ ବିମଳାଙ୍କ ପୀଠରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପୂଜା
ମୂଳାଷ୍ଟମୀ ଠାରୁ ଆଶ୍ୱିନ ଶୁକ୍ଳ ନବମୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୧୬ ଦିନ ଧରି ଷୋଡ଼ଶ ପୂଜା ପାଳନ କରାଯିବ। ମା’ ବିମଳାଙ୍କ ପୀଠରେ ସହସ୍ର କୁମ୍ଭାଭିଷେକ ସହିତ ଏହି ନୀତିକାନ୍ତିର ଶୁଭାରମ୍ଭ ହେବ।ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଅଂଶବିଶେଷ ଭାବରେ, ରାଜଗୁରୁ ପୁରୋହିତ ମା’ ବିମଳାଙ୍କ ପୀଠ ପାଇଁ ଜଣେ ପୂଜକ, ଜଣେ ପରିଚ୍ଛା, ଜଣେ ଚଣ୍ଡୀପାଠକ, ଜଣେ ସହସ୍ରନାମ ପାଠକ ଏବଂ ଜଣେ ମନ୍ତ୍ରଜପକଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିବେ। ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପରିସର ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ମା’ ଭୁବନେଶ୍ୱରୀ, ମା’ ବଟ ମଙ୍ଗଳା ଏବଂ ମା’ ଉତ୍ତରାୟଣୀଙ୍କ ପୀଠ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପୂଜକ ଓ ଚଣ୍ଡୀପାଠକମାନଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯିବ।
ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ‘ଗୁଆ ନିମନ୍ତ୍ରଣ’
ନୀତିକାନ୍ତି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ‘ଗୁଆ ନିମନ୍ତ୍ରଣ’ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ରହିବ। ପାରମ୍ପାରିକ ବିଧି ଅନୁଯାୟୀ ଗଜପତି ମହାରାଜାଙ୍କ ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯିବ। ଗଜପତି ମହାରାଜାଙ୍କ ହସ୍ତସ୍ପର୍ଶ ଲାଭ କରିଥିବା ଗୁଆ ଓ ନଡ଼ିଆ ରାଜଗୁରୁ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ। ତା’ପରେ ସେ ଗଜପତି ମହାରାଜାଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ଗୁଆ ଓ ନଡ଼ିଆ ବ୍ୟବହାର କରିବେ। ୧୬ ଦିନିଆ ଅବଧି ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଥିବା ‘ଷୋଡ଼ଶ ପୂଜା’ ସହ ଜଡ଼ିତ ପାରମ୍ପରିକ ନୀତିକାନ୍ତିର ଅଂଶବିଶେଷ ଭାବରେ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯିବ।