ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଓଡ଼ିଶାରେ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ରହିଥିବା ନକ୍ସଲ ସମସ୍ୟା ବିରୋଧରେ ଚାଲିଥିବା ଲଢ଼େଇ ଏବେ ଏକ ନୂଆ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ୩୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୬ରେ ଓଡ଼ିଶା ନକ୍ସଲ ପ୍ରଭାବରୁ ମୁକ୍ତ ହେବା ଏକ ବଡ଼ ସଫଳତା ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି। ତେବେ କେବଳ ନକ୍ସଲ ପ୍ରଭାବ ଶେଷ ହୋଇଗଲେ ଏହି ଲଢ଼େଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇନାହିଁ। ଏବେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଶାନ୍ତି, ବିକାଶ ଓ ଲୋକଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଫେରାଇ ଆଣିବା ହେଉଛି ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ। ପ୍ରାୟ ଦୁଇ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଓଡ଼ିଶାର କିଛି ଦୁର୍ଗମ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳ ନକ୍ସଲ ପ୍ରଭାବରେ ରହିଥିଲା। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ହିଂସା ଓ ଭୟର ପରିବେଶ ସହିତ ରାସ୍ତା, ଶିକ୍ଷା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ରୋଜଗାର ଭଳି ମୌଳିକ ସୁବିଧାର ଅଭାବ ମଧ୍ୟ ରହିଥିଲା। ଏହାର ପ୍ରଭାବ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନ ଉପରେ ପଡ଼ିଥିଲା।
ନକ୍ସଲବାଦ ବିରୋଧୀ ଅଭିଯାନରେ ପୁଲିସ ଓ ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀଙ୍କ ଭୂମିକା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। SOG, DVF, COBRA, CRPF, BSF ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀର ସମନ୍ୱିତ କାର୍ଯ୍ୟ ଯୋଗୁଁ ନକ୍ସଲ ପ୍ରଭାବ ଧୀରେ ଧୀରେ କମିଥିଲା। ତେବେ ଏହା ସହିତ ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳକୁ ସରକାରୀ ସୁବିଧା ପହଞ୍ଚାଇବା ମଧ୍ୟ ଜରୁରୀ ହୋଇଥିଲା।
ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଡ. ସତ୍ୟଜିତ ନାଏକ, IPS, ଇନ୍ସପେକ୍ଟର ଜେନେରାଲ୍ ଅଫ୍ ପୋଲିସ୍, ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ ରେଞ୍ଜ୍, କଟକଙ୍କ ଅଧ୍ୟୟନରେ ନକ୍ସଲବାଦକୁ କେବଳ ପୁଲିସ ଦ୍ୱାରା ମୁକାବିଲା କରିହେବ ନାହିଁ ବୋଲି ମତ ଦିଆଯାଇଛି। ଅର୍ଥାତ୍, ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନରେ ପ୍ରକୃତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବା ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ। ଏଥିପାଇଁ ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭଲ ରାସ୍ତା, ସ୍କୁଲ, ହସ୍ପିଟାଲ, ବ୍ୟାଙ୍କ, ମୋବାଇଲ ନେଟୱର୍କ ଓ ରୋଜଗାରର ସୁଯୋଗ ବଢ଼ାଇବା ଦରକାର। ଯୁବକ-ଯୁବତୀଙ୍କ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷା ଓ ଚାକିରିର ସୁଯୋଗ ରହିଲେ ସେମାନେ ଭୁଲ୍ ରାସ୍ତାକୁ ଯିବାରୁ ଦୂରେଇ ରହିପାରିବେ। ସେହିପରି ଆଦିବାସୀ ଲୋକଙ୍କ ଅଧିକାର, ଜୀବିକା ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ମଧ୍ୟ ଜରୁରୀ।
ଏବେ ପ୍ରଶାସନର ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ଦାୟିତ୍ୱ ହେଉଛି ଲୋକଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଜିତିବା। ପୁଲିସ ଓ ପ୍ରଶାସନ କେବଳ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ନୁହେଁ, ଲୋକଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ଭାବେ ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଗ୍ରାମବାସୀ, ଯୁବକ, ମହିଳା ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ନେତୃତ୍ୱ ସହ ପ୍ରଶାସନର ଭଲ ସମ୍ପର୍କ ହେଲେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ଶାନ୍ତି ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିବ।
ତେବେ ନକ୍ସଲମୁକ୍ତ ହୋଇଥିବାରୁ ଆତ୍ମସନ୍ତୋଷର କୌଣସି ସୁଯୋଗ ନାହିଁ। ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ନଜରଦାରି ଜାରି ରଖିବା ସହିତ ନକ୍ସଲବାଦ ପୁଣି ମୁଣ୍ଡ ଟେକିବାର କୌଣସି ସୁଯୋଗ ନଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ସରଳ ଭାବେ କହିଲେ, ନକ୍ସଲମୁକ୍ତ ଓଡ଼ିଶା ହେଉଛି ଏକ ନୂଆ ଆରମ୍ଭ। ଏବେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଭୟ ବଦଳରେ ବିଶ୍ୱାସ, ଅବହେଳା ବଦଳରେ ବିକାଶ ଏବଂ ହିଂସା ବଦଳରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ହିଁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଲକ୍ଷ୍ୟ।