ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଭାରତର ନିୟନ୍ତ୍ରକ ଓ ମହାଲେଖା ପରୀକ୍ଷକ (CAG) ଓଡ଼ିଶାରେ ଟ୍ରାଫିକ୍ ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ଭୁଲ୍ ପଞ୍ଜୀକରଣ ସମ୍ପର୍କିତ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିଛନ୍ତି। ଏଥିରେ ସିଟ୍ ବେଲ୍ଟ ବିନା ଦୁଇ-ଚକିଆ ଯାନ ଚଳାଇବା ଏବଂ ହେଲମେଟ୍ ନ ପିନ୍ଧି ତିନି କିମ୍ବା ଚାରି-ଚକିଆ ଯାନ ଚଳାଇବା ପାଇଁ ଜରିମାନା ଲଗାଯିବା ଭଳି ଘଟଣା ସାମିଲ ରହିଛି।୩୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୪ ରେ ଶେଷ ହୋଇଥିବା ବର୍ଷ ପାଇଁ “ଓଡ଼ିଶାର ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ପର୍ଯ୍ୟଟନର ବିକାଶ” ଏବଂ “ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟ ପରିବହନ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ପରିବହନ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ” ଉପରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ CAG ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୧୯-୨୪ ମଧ୍ୟରେ ‘ବାହନ’ (VAHAN) ଏବଂ ‘ଇ-ଚାଲାଣ’ (e-Challan) ତଥ୍ୟର ବିଶ୍ଳେଷଣରୁ ଟ୍ରାଫିକ୍ ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନ ମାମଲାର ଭୁଲ୍ ପଞ୍ଜୀକରଣ ସମ୍ପର୍କିତ ଅନେକ ଘଟଣା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି।
ଅଡିଟ୍ ବା ହିସାବ ଯାଞ୍ଚରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ ଦୁଇ-ଚକିଆ ଯାନ ଭାବରେ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୋଇଥିବା ଗାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସିଟ୍ ବେଲ୍ଟ ବିନା ଗାଡ଼ି ଚଳାଇବା ନେଇ ୨,୯୮୮ଟି ମାମଲା ରୁଜୁ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ମୋଟ ୨୯.୮୮ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ଜରିମାନା ଲଗାଯାଇଥିଲା। ସେହିଭଳି, ତିନି କିମ୍ବା ଚାରି-ଚକିଆ ଯାନ ଭାବରେ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୋଇଥିବା ଗାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକ ବିରୁଦ୍ଧରେ ହେଲମେଟ୍ ନ ପିନ୍ଧିବା ନେଇ ୪,୭୮୬ଟି ମାମଲା ରୁଜୁ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ମୋଟ ୪୭.୮୬ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ଜରିମାନା ଲଗାଯାଇଥିଲା।
CAG କହିଛନ୍ତି, “୨୦୧୯-୨୪ ମଧ୍ୟରେ ‘ବାହନ’ ଏବଂ ‘ଇ-ଚାଲାଣ’ ତଥ୍ୟର ବିଶ୍ଳେଷଣରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ ‘ସିଟ୍ ବେଲ୍ଟ ବିନା’ ଗାଡ଼ି ଚଳାଇବା ପାଇଁ ୨,୯୮୮ଟି ମାମଲା ରୁଜୁ କରାଯାଇ ୨୯.୮୮ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ଜରିମାନା ଲଗାଯାଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ କି ସେହି ଗାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକ ଦୁଇ-ଚକିଆ ଯାନ ଭାବରେ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୋଇଥିଲା। ସେହିପରି ‘ହେଲମେଟ୍ ନ ପିନ୍ଧିବା’ ପାଇଁ ୪,୭୮୬ଟି ମାମଲା ରୁଜୁ କରାଯାଇ ମୋଟ ୪୭.୮୬ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ଜରିମାନା ଲଗାଯାଇଥିଲା, ଯେତେବେଳ ଏହି ଅଡିଟ୍ (ପରୀକ୍ଷଣ) ମୋଟର ଯାନ ଆଇନ, ୧୯୮୮ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ମୋଟର ଯାନ ନିୟମାବଳୀର ସେହି ବ୍ୟବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ମୋଟରସାଇକେଲ୍ ଚାଳକଙ୍କ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷାମୂଳକ ହେଲମେଟ୍ (headgear) ଏବଂ ଯାନରେ ବସିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷା ବେଲ୍ଟ (safety belt) ବ୍ୟବହାର କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରାଯାଇଛି।
ମୋଟର ଯାନ ଆଇନର ଧାରା ୧୨୯ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ମୋଟର ଯାନ ନିୟମାବଳୀର ନିୟମ ୧୭୨ ଅନୁଯାୟୀ, ସର୍ବସାଧାରଣ ସ୍ଥାନରେ ମୋଟରସାଇକେଲ୍ ଚଳାଉଥିବା କିମ୍ବା ସେଥିରେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ISI-ମାର୍କଯୁକ୍ତ ସୁରକ୍ଷାମୂଳକ ହେଲମେଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଅଟେ। ସୁରକ୍ଷା ବେଲ୍ଟ ନ ପିନ୍ଧି ମୋଟର ଯାନ ଚଳାଇବା ଏବଂ ସିଟ୍ ବେଲ୍ଟ ପିନ୍ଧି ନ ଥିବା ଯାତ୍ରୀଙ୍କୁ ନେଇ ଯାତ୍ରା କରିବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜରିମାନା ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମ୍ପର୍କିତ ନିୟମାବଳୀକୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅଡିଟ୍ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲା।ଏହାର ଉତ୍ତରରେ, ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଜୁନ୍ ୨୦୨୫ରେ ଜଣାଇଥିଲେ ଯେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଆବଶ୍ୟକୀୟ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ଅଡିଟ୍ ବିଭାଗ ଇ-ଚାଲାନ୍ (e-Challans) ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରିପାରିବ।
ତଥାପି, CAG (ନିୟନ୍ତ୍ରକ ଓ ମହାଲେଖା ପରୀକ୍ଷକ) ଦର୍ଶାଇଥିଲେ ଯେ ଅଡିଟ୍ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମତାମତ ଏବଂ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଇଥିବା ତଥ୍ୟ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୪ରେ ହିଁ ରାଜ୍ୟ ପରିବହନ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କୁ ଅବଗତ କରାଯାଇସାରିଛି। ଅଡିଟ୍ ରିପୋର୍ଟରେ କିଛି ସଂଶୋଧନମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ପାଇଁ ସୁପାରିଶ କରାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଭୁଲ୍ ଇ-ଚାଲାନ୍କୁ ରଦ୍ଦ କରିବା ଏବଂ ଭୁଲ୍ ଧାରା ଅଧୀନରେ ଚାଲାନ୍ ଜାରି କରିବା ପାଇଁ ଦାୟୀ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଉପଯୁକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା। CAG କହିଛନ୍ତି, “ଭୁଲ୍ ଧାରା ଅଧୀନରେ ଇ-ଚାଲାନ୍ ଜାରି କରିବା ପାଇଁ ଦାୟୀ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ।”