ଲତା ମଙ୍ଗେସକରଙ୍କ ସହ ଯେକୌଣସି ପରିଚୟ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରଦୀପ ପରି ହେବ। ସେ ଭାରତୀୟ ସିନେମାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗାୟିକା ଥିଲେ, ଯାହାକୁ ଭାରତର ନାଇଟିଂଲ୍ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ। ଭାରତୀୟ ସିନେମାରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ଅତୁଳନୀୟ ଥିଲା। ପ୍ରାୟ ଆଠ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ତାଙ୍କ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର କ୍ୟାରିୟରରେ, ସେ କିଛି ବିଦେଶୀ ଭାଷା ସମେତ ୩୬ ରୁ ଅଧିକ ଭାଷାରେ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଶୃଙ୍ଖଳା ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା, ଲତା ମଙ୍ଗେସକରଙ୍କର ଏକ ବିଶେଷ ଅଭ୍ୟାସ ଥିଲା ଯେ ସେ ଯେତେବେଳେ ରେକର୍ଡିଂ ପାଇଁ ଷ୍ଟୁଡିଓକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିଲେ ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ଚପଲ ବାହାରେ ଛାଡି ଦେଉଥିଲେ। କାରଣ ସେ ସବୁବେଳେ ଷ୍ଟୁଡିଓକୁ ଏକ ମନ୍ଦିର ପରି ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ସିଦ୍ଧତା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଲତା ମଙ୍ଗେସକର ତାଙ୍କର ଗୀତ ମୁକ୍ତିଲାଭ ପରେ କେବେ ଶୁଣି ନଥିଲେ। ଲତା ନିଜେ ଥରେ ଏକ ସାକ୍ଷାତକାରରେ କହିଥିଲେ ଯେ ସେ ତାଙ୍କ ଗୀତ ଶୁଣନ୍ତି ନାହିଁ କାରଣ ଯଦି ସେ ଶୁଣନ୍ତି, ତେବେ ସେ ନିଜେ ଦୋଷ ଖୋଜିବେ।
ଲତା ମଙ୍ଗେସକର ତାଙ୍କ କ୍ୟାରିୟରରେ ଅନେକ ସମ୍ମାନ ପାଇଥିଲେ। ୧୯୮୯ ମସିହାରେ, ଭାରତ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ଦାଦା ସାହେବ ଫାଲକେ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ୨୦୦୧ ମସିହାରେ, ଦେଶ ପ୍ରତି ତାଙ୍କ ଅବଦାନ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଭାରତ ରତ୍ନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ସହିତ, ଲତା ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଗରିକ ସମ୍ମାନ ପାଇବାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଗାୟିକା ହୋଇଥିଲେ। ୨୦୦୯ ମସିହାରେ, ଫ୍ରାନ୍ସ ତାଙ୍କୁ ଦେଶର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଗରିକ ପୁରସ୍କାର, ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଅର୍ଡର ଅଫ୍ ଦି ଲିଜିଅନ୍ ଅଫ୍ ଅନରର ଅଧିକାରୀ କରିଥିଲେ।
ଲତା ମଙ୍ଗେସକରଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଗୀତ
୧୯୪୨ ମସିହାରେ ଲତା ମଙ୍ଗେସକର ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ହରାଇଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ବୟସ ମାତ୍ର ୧୩ ବର୍ଷ ଥିଲା। ତାଙ୍କ ପିତା ହୃଦରୋଗରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ। ନବଯୁଗ ଚିତ୍ରପଟ୍ ମୁଭି କମ୍ପାନୀର ମାଲିକ ଏବଂ ମଙ୍ଗେସକର ପରିବାରର ଜଣେ ଘନିଷ୍ଠ ବନ୍ଧୁ ମାଷ୍ଟର ବିନାୟକ (ବିନାୟକ ଦାମୋଦର କର୍ଣ୍ଣାଟକୀ) ତାଙ୍କର ଯତ୍ନ ନେଇଥିଲେ। ସେ ଲତାଙ୍କୁ ଗାୟିକା ଏବଂ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବରେ ତାଙ୍କର କ୍ୟାରିଅର ଆରମ୍ଭ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ।
ବିନାୟକଙ୍କ ସହାୟତାରେ, ଲତା ୧୩ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମରାଠୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର କିଟି ହସାଲରେ “ନାଚୁ ଯା ଗଡେ, ଖେଳୁ ସାରା ମଣି ହୌସ ଭାରି” ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ। ଏହା ସଦାଶିବରାଓ ନେଭରେକରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ହୋଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଗୀତଟି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ଶେଷ ଭାଗରୁ ହଟାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ବିନାୟକ ତାଙ୍କୁ ନବଯୁଗ ଚିତ୍ରପତର ମରାଠୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପହିଲି ମଙ୍ଗଳା-ଗୌର (୧୯୪୨)ରେ ଏକ ଛୋଟ ଭୂମିକା ଦେଇଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ସେ “ନାତାଲି ଚୈତ୍ରଚି ନଭାଲାଇ” ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ। ଲତା ମଙ୍ଗେସକରଙ୍କ ପ୍ରଥମ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଥିଲା ଗଜଭାଉ (୧୯୪୩) ପାଇଁ “ମାତା ଏକ ସପୁତ କି ଦୁନିଆ ବାଦଲ ଦେ ତୁ”। ବଲିଉଡ ଶିଳ୍ପ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିପାରି ନଥିଲା। ତେଣୁ, ଲତା ମଙ୍ଗେସକରଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ଅଭିନୟ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ ପଡିଲା, ଯାହା ତାଙ୍କୁ ପସନ୍ଦ ଆସିନଥିଲା।