ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ବଜେଟ୍ ଆସିବା ସହିତ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ନଜର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଥମେ କେଉଁ ଜିନିଷ ଶସ୍ତା ହେଲା ଓ କେଉଁଟି ମହଙ୍ଗା ହେଲା ତା ଉପରେ ପଡେ । ବିଶେଷକରି ମଦ ଓ ସିଗାରେଟ୍ ଭଳି ଉତ୍ପାଦକୁ ନେଇ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଆଲୋଚନା ଜୋର୍ ଧରେ। ବଜେଟ୍ ୨୦୨୬ରେ କରାଯାଇଥିବା ଟ୍ୟାକ୍ସ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପରେ ମଦର ଦାମ ବଢ଼ିବା ନିଶ୍ଚିତ ବୋଲି ଧରାଯାଉଛି। ଏଠାରେ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ଏହା ଯେ, ୧୦୦୦ ଟଙ୍କାର ବୋତଲ୍ ଏବେ କେତେରେ ମିଳିବ?
ବଜେଟ୍ ୨୦୨୬ ଓ ମୁଦ୍ରସ୍ପୀତର ନୂଆ ଚିତ୍ର
ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ନିର୍ମଳା ସୀତାରାମଣ ଆଜି ଲୋକସଭାରେ ତାଙ୍କ ଲଗାତାର ନବମ ବଜେଟ୍ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି। ବଜେଟ୍ ୨୦୨୬ରେ କିଛି ଜିନିଷ ଶସ୍ତା ହୋଇଥିବାବେଳେ, କିଛି ଜିନିଷର ଦାମ ବଢ଼ିଛି। ଏହି ତାଲିକାରେ ମଦ ଓ ସିଗାରେଟ୍ ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ଟ୍ୟାକ୍ସ ଓ ଶୁଳ୍କ ସମ୍ପର୍କିତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ଆସନ୍ତା ଦିନରେ ମଦର ଦାମ ବଢ଼ିବା ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।
ମଦ କାହିଁକି ମହଙ୍ଗା ହେଲା?
ମଦ ଉପରେ ଲାଗୁଥିବା ଟ୍ୟାକ୍ସ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଅଧିକାର ଅଧୀନରେ ଥାଏ। କିନ୍ତୁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବଜେଟରେ ଟ୍ୟାକ୍ସ କଲେକ୍ସନ୍ ଓ ଶୁଳ୍କ ସମ୍ପର୍କିତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ମଦର ଦାମ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଏ। ବଜେଟ୍ ୨୦୨୬-୨୭ରେ ମଦ ସ୍କ୍ରାପ୍ ଓ ଖଣିଜ ବିକ୍ରି ଉପରେ TCS (Tax Collected at Source) ହାର ୧ ପ୍ରତିଶତରୁ ବଢ଼ାଇ ୨ ପ୍ରତିଶତ କରାଯାଇଛି। ଏହା ସହିତ ରାଜ୍ୟ ସରକାରମାନେ ଏକ୍ସାଇଜ୍ ଡ୍ୟୁଟି ବଢ଼ାଇପାରନ୍ତି, ଯାହାର ସିଧା ପ୍ରଭାବ ଖୁଦ୍ର ଦାମ ଉପରେ ପଡ଼େ।
୧୦୦୦ ଟଙ୍କାର ବୋତଲ୍ ଏବେ କେତେରେ?
ସରଳ ଭାଷାରେ କହିଲେ, ୧୦୦୦ ଟଙ୍କାର ମଦ ବୋତଲ୍ ଏବେ ସବୁ ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ଦାମରେ ମିଳିବ ନାହିଁ। ଟ୍ୟାକ୍ସ ଓ ଏକ୍ସାଇଜ୍ ଡ୍ୟୁଟି ରାଜ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରୁଥିବାରୁ କେଉଁଠି ୫୦ରୁ ୧୦୦ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢ଼ିପାରେ, ତ ଆଉ କେଉଁଠି ତାଠାରୁ ଅଧିକ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ। ଅର୍ଥାତ୍, ଯେଉଁ ବୋତଲ୍ ପୂର୍ବରୁ ୧୦୦୦ ଟଙ୍କାରେ ମିଳୁଥିଲା, ସେହିଟି ଏବେ ୧୦୫୦ରୁ ୧୧୦୦ ଟଙ୍କା କିମ୍ବା ତାଠାରୁ ଅଧିକ ଦାମରେ ବିକ୍ରି ହୋଇପାରେ।
ମଦ ଶୌକଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ
ଦେଶରେ ମଦ ପିଇବା ଲୋକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବହୁତ ଅଧିକ। ଏମିତିରେ ଦାମ ବଢ଼ିଲେ ତାହାର ସିଧା ପ୍ରଭାବ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଜେବ୍ରେ ପଡ଼ିବ। ଯେଉଁମାନେ ନିୟମିତ ଭାବେ ମଦ କିଣନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମାସିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବଢ଼ିବ। ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ଯଦି ମଦର ଦରରେ ବଡ଼ ହ୍ରାସ ନ ହୁଏ, ତେବେ ସରକାରୀ ରାଜସ୍ୱ ଆୟ ବଢ଼ିବ, କାରଣ ଟ୍ୟାକ୍ସ ଆଦାୟ ଅଧିକ ହେବ।
ସିଗାରେଟ୍ ଓ ତମାକୁ ମଧ୍ୟ ମହଙ୍ଗା
ବଜେଟ୍ ୨୦୨୬ରେ କେବଳ ମଦ ନୁହେଁ, ସିଗାରେଟ୍ ଓ ତମାକୁ ଉତ୍ପାଦ ମଧ୍ୟ ମହଙ୍ଗା ହୋଇଛି। ସିଗାରେଟ୍ ଉପରେ ଟ୍ୟାକ୍ସ ଓ ଏକ୍ସାଇଜ୍ ଡ୍ୟୁଟି ବଢ଼ାଯାଇଛି। ନୂଆ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରାୟ ୪୦ ପ୍ରତିଶତ GST ସହ ଅତିରିକ୍ତ ସେସ୍ ଓ ପ୍ରତି ଷ୍ଟିକ୍ ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ କରାଯାଇଛି। ଏହାର ଅର୍ଥ, ସିଗାରେଟ୍ ପିଇବା ଲୋକଙ୍କୁ ଏବେ ଅଧିକ ଟଙ୍କା ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ବିଡ଼ି ଶସ୍ତା, କିନ୍ତୁ ସିଗାରେଟ୍ ମହଙ୍ଗା
ଯେଉଁଠି ସିଗାରେଟ୍ ଓ ତମାଖୁ ଉତ୍ପାଦର ଦାମ ବଢ଼ିଛି, ସେଠି ବିଡ଼ିର ଦାମରେ ତୁଳନାମୂଳକ ରିହାତି ଦିଆଯାଇଛି। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଛୋଟ ମାପରେ ଜଡିତ ଶ୍ରମିକ ଓ ଉଦ୍ୟୋଗକୁ କ୍ଷତିରୁ ବଞ୍ଚାଇବା ବୋଲି ଧରାଯାଉଛି। ତଥାପି, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ସଦା କହୁଛନ୍ତି ଯେ ଯେକୌଣସି ପ୍ରକାର ତମାକୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ କ୍ଷତିକାରକ।